تحكيم خانواده از نگاه قرآن و حديث

پيش گفتار

1 حديث اهل بيت عليهم السلام، حديث پيامبر خداست

2 ادب نقل حديث

قداست خانواده

تقدس زدايى از خانواده

هدف از تشكيل خانواده

1 آرامش روانى

الف امكان بقاى نسل

ب كانون آرامش زندگى

ج كانون مودت و رحمت

2 سازندگى اخلاقى

3 سازندگى اجتماعى

4 گسترش آرمان توحيد

اساسى ترين هدف در تشكيل خانواده

بخش يكم تشكيل خانواده

فصل يكم تشويق به تشكيل خانواده

1/ 1 اهميت تشكيل خانواده

1/ 2 بركت هاى ازدواج

1/ 3 همسر دادن فرزندان

1/ 4 همسر دادن زنان بى شوهر

1/ 5 نهى از مجرد زيستن

1/ 6 نكوهش بى همسر زيستن

فصل دوم حكمت تشكيل خانواده

2/ 1 آرامش روانى

2/ 2 تأليف القلوب

2/ 2 الفت دل ها

2/ 3 جلوگيرى از فساد اخلاقى و اجتماعى

2/ 4 انتشار آرمان توحيد

فصل سوم موانع تشكيل خانواده

3/ 1 ترس از فقير شدن

3/ 2 اهميت دادن به ثروت

3/ 3 اهميت دادن به بزرگ زادگى

3/ 4 ناآگاهى از دين

3/ 5 گريز از مسئوليت

فصل چهارم آداب ازدواج و تشكيل خانواده

4/ 1 پيش از هر چيز

الف انگيزه درست

ب دعا كردن

4/ 2 رهنمودهايى براى انتخاب بهتر

الف شايستگى خانوادگى

ب نگريستن

ج انتخاب همسر شايسته

د انتخاب زن باكره

ه انتخاب زن جوان

و ازدواج با بيگانه

ز انتخاب زنى با اين ويژگى ها

4/ 3 زنانى كه شايسته انتخاب نيستند

الف زيباى ناشايست

ب زيباى بدگهر

ج كودن

د نازا

ه پير زن

و زنان داراى اين ويژگى ها

4/ 4 كارهاى شايسته در هنگام شوهر دادن دختران

الف نظرخواهى از زن

ب درنگ نكردن، با آمدن همسنگ

ج اجتناب از زن دادن به مرد فاسد، بويژه شرابخوار

د پرهيز از تعيين مهريه سنگين

پژوهشى درباره مهر السنه(مهر محمدى)

ثابت بودن مقدار مهر السنه

معادل ريالى مهر السنه

مقدار واقعى مهر السنه

هديه ازدواج

فصل پنجم آداب عروسى

5/ 1 انتخاب اوقات خجسته

5/ 2 آشكارا برگزار كردن ازدواج

5/ 3 جشن گرفتن

5/ 4 وليمه دادن

5/ 5 عروسى كردن در شب

5/ 6 شايسته هاى شب زفاف

فصل ششم خانواده نمونه

6/ 1 ازدواج آسمانى

6/ 2 اگر على نبود، همسر همسنگى براى فاطمه وجود نداشت

6/ 3 خواستگارى بانوى بانوان

6/ 4 مهريه بانوى بانوان

6/ 5 خطبه عقد ازدواج

6/ 6 جهيزيه بانوى بانوان

6/ 7 وليمه عروسى

6/ 8 شب زفاف

6/ 9 خانه و اثاث خانه بانوى بانوان

6/ 10 همكارى زن و شوهر

6/ 11 شيرينى زندگى

6/ 12 سختى هاى زندگى

6/ 13 درخواست خدمتكار از پيامبر صلى الله عليه و آله

6/ 14 داستان گردنبند

بخش دوم عوامل تحكيم خانواده

فصل يكم محبت و مهربانى و عطوفت

1/ 1 محبت دو جانبه ميان زن و شوهر

1/ 2 مهرورزى به خانواده

1/ 3 دوست داشتن فرزندان

1/ 4 بوسيدن فرزندان

1/ 5 اندازه دوست داشتن خانواده و محبت به آنان

فصل دوم خوى هاى والا و كردارهاى نيكو

2/ 1 خوش رفتارى

2/ 2 خوش اخلاقى

2/ 3 خوب شوهردارى كردن

2/ 4 مهربانى

2/ 5 نيكى كردن

2/ 6 احترام نهادن

2/ 7 ملايمت و مدارا

2/ 8 خدمت به زن

2/ 9 كمك به شوهر

2/ 10 سلام كردن به اعضاى خانواده

2/ 11 شاد كردن

2/ 12 هديه آوردن در بازگشت از سفر

2/ 13 همنشينى با خانواده و غذا خوردن با آنان

2/ 14 رعايت علاقه خانواده به غذا

2/ 15 شكيبايى زن، در برابر بداخلاقى شوهر

2/ 16 شكيبايى مرد، در برابر بداخلاقى همسر

2/ 17 چشمپوشى

2/ 18 قناعت

2/ 19 خرسندى

2/ 20 غيرت

فصل سوم تربيت دينى

3/ 1 نقش دين در زندگى

3/ 2 حفظ خانواده، از آسيب هاى عقيدتى، اخلاقى و رفتارى

3/ 3 تربيت كردن خانواده، به گزاردن نماز و پرداخت زكات

3/ 4 نقش نماز، در رهايى از تنگناهاى زندگى

3/ 5 نقش دعا، در رهايى از تنگناهاى زندگى

3/ 6 پروراندن خانواده، با دانش و تربيت نيكو

فصل چهارم پاسداشت حقوق

4/ 1 تشويق به پاسداشت حقوق خانواده

4/ 2 نهى از پايمال كردن حقوق خانواده

4/ 3 حقوق دوجانبه زن و شوهر

4/ 4 حقوق زن بر شوهر

4/ 5 حقوق شوهر بر همسرش

4/ 6 اهميت حقوق شوهر

4/ 7 پاداش فرمانبردارى زن از شوهر

فصل پنجم تلاش براى تأمين نيازهاى اقتصادى خانواده

5/ 1 تشويق به هزينه كردن براى خانواده

5/ 2 آغاز انفاق كردن، از خانواده

5/ 3 گشاده دستى براى خانواده

5/ 4 فضيلت تأمين هزينه زندگى خانواده

5/ 5 كسى كه براى تأمين هزينه خانواده اش بكوشد، مانند مجاهد است

5/ 6 ثواب تأمين نيازهاى خانواده

5/ 7 برقرار كردن توازن ميان دخل و خرج

فصل ششم پاسخ دادن به غرايز جنسى

6/ 1 آرايش زن براى شوهرش

6/ 2 آرايش مرد براى همسرش

6/ 3 ترغيب به پاسخ دادن به غريزه جنسى

6/ 4 آمادگى زن براى پاسخگويى به نياز شوهر

6/ 5 نكوهش كوتاهى زن در پاسخگويى به نياز

6/ 6 نكوهش پاسخ ندادن شوهر به نياز همسرش

6/ 7 نهى از همبستر نشدن با همسر، بيش از چهار ماه

6/ 8 آنچه در هنگام آميزش رعايت آن شايسته است

الف ميل شديد

ب پنهان از چشم

ج ملاعبه(بازى كردن)

د درنگ ورزيدن

ه ذكر و دعا

و وضو ساختن براى آميزش مجدد

6/ 9 آنچه در آميزش، شايسته نيست

الف زياده روى

ب نزديكى، در حالت پر بودن معده و مثانه

ج آميزش رو به قبله

د آميزش با زن، به هوس زنى ديگر

ه فخرفروشى به كثرت جماع

و نقل كردن براى ديگران

6/ 10 موارد آميزش حرام

الف آميزش با زن در زمان قاعدگى

ب آميزش، هنگام اعتكاف در مسجد

فصل هفتم دعا كردن

7/ 1 دعا كردن براى خانواده

7/ 2 دعا براى پدر و مادر

7/ 3 دعا براى فرزندان

7/ 4 نهى از نفرين كردن فرزندان

تحليلى درباره عوامل تحكيم خانواده

الف مهم ترين وظايف مشترك مرد و زن

1 اظهار محبت

2 خوش خويى و خوش رفتارى

3 رعايت حقوق

4 تأمين نيازهاى جنسى

رهنمودهاى اسلام، براى تأمين نيازهاى جنسى زوجين

يك توصيه به آراستگى زن براى شوهر

دو توصيه به آراستگى مرد براى همسر

سه تأكيد بر پاداش معنوى تأمين نيازهاى جنسى

چهار نكوهش عدم تأمين نيازهاى جنسى

پنج وجوب تأمين نيازهاى جنسى

شش رعايت آداب آميزش

5 همكارى

6 احترام متقابل

8 تغافل و چشم پوشى

9 قناعت و ساده زيستى

10 رضا(خشنود بودن به خواست خدا)

ب وظايف خاص مرد

1 تأمين نيازهاى دينى

2 تأمين نيازهاى علمى و فرهنگى

3 تأمين هزينه اقتصادى

4 تأمين نيازهاى روانى

5 غيرت ورزى

ج وظايف خاص زن

1 پذيرفتن مديريت شوهر بر خانواده

2 امانتدارى در غياب شوهر

نقش دعا در تحكيم خانواده

بخش سوم آسيب هاى تحكيم خانواده

فصل يكم آسيب هاى كلى خانواده

1/ 1 اجبار كردن و نظرخواهى نكردن

1/ 2 زياده روى در مهريه

1/ 3 همسر دادن كودكان

1/ 4 خويشاوندى هوو

فصل دوم آسيب هاى خانواده از سوى شوهر

2/ 1 آزار دادن

2/ 2 كتك زدن

2/ 3 بداخلاقى

2/ 4 تحقير كردن

2/ 5 نفرت

2/ 6 بخل

2/ 7 تهمت زنا زدن

2/ 8 سوء تدبير

2/ 9 تنوع طلبى در ازدواج

2/ 10 غيرت ورزى نابه جا

فصل سوم آسيب هاى خانواده از سوى زن

3/ 1 آزار دادن شوهر

3/ 2 عصبانى كردن شوهر

3/ 3 ناسپاسى

3/ 4 مكلف كردن شوهر به آنچه در توان او نيست

3/ 5 منت نهادن بر شوهر

3/ 6 ناسازگارى

3/ 7 خودآرايى زن براى غير شوهرش

3/ 8 بلهوسى

3/ 9 خيانت كردن

تحليلى درباره آسيب هاى خانواده

الف آسيب هاى كلى

1 تحميل پيوند زناشويى

2 مهريه سنگين

3 ازدواج با انگيزه هاى غير ارزشى

4 ازدواج، پيش از رشد عقلى

5 خويشاوند بودن هوو با همسر اول

ب آسيب هاى مرتبط با مرد

1 آزار دادن همسر

2 بدخويى

4 بى تدبيرى

5 تنوع طلبى

6 غيرت ورزى نابه جا

ج آسيب هاى مرتبط با زن

1 آزار دادن شوهر

2 ناسپاسى نسبت به شوهر

3 انتظارات بى جا از شوهر

4 منت نهادن بر شوهر

5 مدارا نكردن با شوهر

6 خودآرايى براى غير همسر

7 تنوع طلبى

8 خيانت

منابع و مآخذ

فهرست تفصيلى

تحكيم خانواده از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٥ - ٢/ ٢ خوش اخلاقى

٢٧٥. مسند ابن حنبل‌ به نقل از ابو عبد اللّه جدلى: به عايشه گفتم: اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله با خانواده‌اش چگونه بود؟ گفت: نيك‌خوترين مردمان بود. نه دشنام مى‌داد و نه بدزبانى مى‌كرد، و نه اهل هياهو به راه انداختن در كوچه و بازار بود، و نه بدى را به بدى جبران مى‌كرد؛ بلكه مى‌بخشيد و گذشت مى‌كرد.

٢٧٦. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: در روز قيامت، آن كس از شما به من نزديك‌تر مى‌نشيند كه خوش‌خوترينِ شما باشد، و براى خانواده‌اش، بهترين كس باشد.

٢٧٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: نيك‌ايمان‌ترين مردمان، كسى است كه خوش‌اخلاق‌ترين آنها باشد و با خانواده‌اش مهربان‌تر باشد، و من، مهربان‌ترين شما با خانواده‌ام هستم.

٢٧٨. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: از كامل‌ترين مؤمنان در ايمان، كسى است كه خوش‌اخلاق‌ترين و با خانواده‌اش مهربان‌ترين باشد.

٢٧٩. تنبيه الغافلين‌ به نقل از انَس: از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد: كدام مؤمن، ايمانش كامل‌تر است؟

فرمود: «آن كه با خانواده‌اش، خوش‌اخلاق‌تر باشد».

٢٨٠. امام زين العابدين عليه السلام: چهار خصلت است كه در هر كس وجود داشته باشد، ايمانش كامل است، گناهانش از او پاك مى‌شود، و پروردگارش را در حالى ديدار مى‌كند كه از او راضى است: كسى كه به تعهّدات خود در برابر مردم وفا كند؛ زبانش با مردم راست باشد؛ در حضور خدا و مردم، از هر زشتى‌اى شرم كند؛ و با خانواده‌اش، اخلاق خوش داشته باشد.