حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٩١ - الف حمد و ثناى خداوند

تحليلى بر خطبه «الكافى»[١]

مقدّمه كتاب‌ها و آغاز آنها- كه در گذشته، به عنوان «خطبة الكتاب» شناخته مى‌شد-، يكى از بهترين راه‌ها براى شناخت كتاب، انگيزه‌ها و فضاى شكل‌گيرى كتاب است.

مؤلّفان، غالباً در آغاز اثر خود، انگيزه تأليف و برخى نكات برجسته و قابل توجّه را بازگو مى‌كنند. بدين جهت، بسيارى از اوقات، خطبة الكتاب يا مقدّمه‌ها، پس از پايان يافتن كتابْ نوشته شده است. به سخن ديگر، مقدّمه آثار، غالباً حكم معرّفى اجمالى اثر و تا حدودى، به سان چكيده مقالات و پايان‌نامه‌هاست.

با اين توصيف، در اين نوشته، نگاهى به مقدّمه كتاب شريف الكافى مى‌افكنيم تا از زاويه نگاه كلينى به اين كتاب، آشنا شويم.

خطبه الكافى در چاپ‌هاى كنونى، هشت صفحه است و گويا در برابر هر جلد، يك صفحه نگاشته است. مى‌توان مطالب اين خطبه را در پنج محور قرار داد:

الف. حمد و ثناى خداوند

يك صفحه و نيم از خطبه كتاب، به حمد و ثناى پروردگار اختصاص دارد. كلينى در اين حمد و ستايش، از روايات، بسيار بهره برده است.

[١]. اين مقاله، پيش از اين، در خبرنامه كنگره بين المللى ثقة الاسلام كلينى( ش ٢)، منتشر شده است.