حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٩٥ - التمهيد

- الانباه على قبائل الرواة. در اين كتاب، قبيله‌هايى را كه رجال آن از پيامبر صلى الله عليه و آله حديث شنيده‌اند، معرفى كرده است.[١] در كتاب تراث المغاربه، ٢١ اثر حديثى براى وى شمارش شده است.[٢] در باره ابن عبد البر و روش حديثى او، تاكنون سه كتاب بدين شرح به چاپ رسيده است:

- مدرسة الإمام ابن عبد البر فى الحديث والفقه، ٢ ج، محمّد بن يعيش، مغرب: وزارة الاوقاف والشئون الإسلامية، ١٤١٤ ق/ ١٩٩٤ م؛

- الامام ابن عبد البر: حياته وآثاره و منهجه فى فقه السنّة، محمّد بن يعيش، مغرب:

وزارة الاوقاف و الشئون الإسلامية، ١٤١٠ ق/ ١٩٩٠ م؛

- ابن عبد البر و جهوده فى التاريخ، ليث سعود الجاسم، المنصورة: دار الوفاء، ١٤٠٧ ق/ ١٩٨٦ م.

التمهيد

يكى از مهم‌ترين شروح الموطأ مالك، كتاب التمهيد ابن عبد البر است. وى در ابتدا مقدّمه‌اى مفصّل در باره برخى از مباحث علوم الحديث دارد و سپس به شرح مى‌پردازد.

در شرح، هم جانب مباحث حديثى را به كفايت رعايت كرده و هم جانب مباحث فقهى و استدلال‌هاى فقهى را. او در بخش حديث، به مرسلات الموطأ پرداخته و با اسنادى، اتّصال آنها را مطرح كرده است. اختلاف رُوات را نيز در اسناد گزارش كرده و احاديث الموطأ را تخريج كرده است. همچنين روايات متناسب را از برخى كتب حديث، مانند مسند بقى، بدان افزوده است.

در بخش فقهى و فقه الحديث، معانى كلمات و مشكلات را به خوبى شرح كرده‌

[١]. ر. ك: دايرة المعارف بزرگ اسلامى، ج ٤، ص ١٨٢- ١٨٣.

[٢]. تراث المغاربة، ص ٣٨٦.