حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٦٦ - ب بررسى كتاب«أخبار الزينبات»

الف. روش دانش‌هاى نقلى در استناد و استنتاج‌

دانش‌هاى منقول، روش ويژه خود را در استناد و استنتاج دارند و نمى‌توان در آگاهى‌هاى نقلى، باورها و عقايد را مبنا قرار داد. در هر امر نقلى، بايد سه مرحله را پشت سر گذارد:

١. گردآورى اطّلاعات يا تدوين؛

٢. پالايش و سنجش اطّلاعات يا تحرير؛

٣. تحليل و استنتاج.

در مرحله نخست، مى‌بايد كليه مطالب و مواد مرتبط، گردآورى شود. مثلًا اگر در باره حديثى پژوهش مى‌شود، نخست بايد آن متن و كليه متون مرتبط، از منابع و مصادر، استخراج گردند و يا اگر از كتابى سخن مى‌رود، نخست بايد كليه داده‌ها و اطّلاعات مرتبط، گردآورى شوند.

در مرحله دوم بايد به پالايش داده‌ها و اطّلاعات پرداخت؛ يعنى درستى و نادرستى اطلاعات و آگاهى‌ها مورد سنجش قرار گيرد.

پس از اينها، در مرحله سوم مى‌توان به تحليل و استنتاج در باره سند تاريخى، كتاب و يا حديث پرداخت.

ب. بررسى كتاب «أخبار الزينبات»

اين كتاب، تا آن جا كه نگارنده جستجو كرده است، تاكنون در چهار نوبت به چاپ رسيده است:

١. چاپ شده به ضميمه كتاب تاريخ و مناقب و مآثر السِّت الطاهرة البتول السيدة زينب، نوشته حسن محمّد قاسم مصرى (١٣١٨- ١٣٥٥ ق)، ١٣٥٣ ق/ ١٩٣٤ م، مصر، ٩٦+/ ٢٩ ص.

٢. چاپ شده در قم، توسط سيّد محمّدجواد مرعشى، به صورت دستنويس، بر پايه كتاب السيدة زينب حسن محمّد قاسم، بدون تاريخ چاپ، تاريخ مقدّمه مصحّح:

١٤٠١ ق.