حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٦٤ - ج نمونه هايى از عرض اخبار بر قرآن

و ربّما التزم بعض المفسرين الاشكال و تسلم أنّ المراد بهما آدم و زوجته و انّهما اشركا باللَّه عملًا بروايات وردت فى القصّة عن بعضهم و هى موضوعة أو مدسوسة مخالفة للكتاب لا سبيل إلى الأخذ بأمثالها.[١]

برخى از مفسّران، اشكال را پذيرفته و باور كرده‌اند كه مراد از اين آيه، آدم و همسر اوست و آن دو، به خداوند، شرك ورزيدند و اين رأى را بر پايه رواياتى كه در اين داستانْ وارد شده، ابراز داشته‌اند؛ ولى اين روايت‌ها جعلى و مخالف قرآن است و نمى‌توان به آنها تمسّك جست.

در تفسير نمونه،[٢] المنار[٣] و فى ظلال القرآن‌[٤] نيز نسبت به اين روايات، همين داورى شده است.

٤. علّامه طباطبايى، رواياتى را كه در تفسير آيه‌ «يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ»،[٥] در الدر المنثور آمده، مخالف نص كتاب مى‌داند و مى‌نويسد:

أقول والروايات الثلاث مبنية على التشبيه المخالف للبراهين العقلية و نص الكتاب العزيز فهى مطروحة أو مؤولة.[٦]

مى‌گويم: روايت‌هاى سه گانه، مشتمل بر تشبيهى است كه مخالف برهان‌هاى عقلى و نص كتاب عزيز است. پس اين روايت بايد طرح يا تأويل شود.

٥. وى همچنين روايت الدر المنثور، در تفسير آيه‌ «الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ»[٧] را- كه مختص ابراهيم و اصحاب خاصش دانسته-، مخالف قرآن مى‌داند و

[١]. الميزان، ج ٨، ص ٣٧٧.

[٢]. تفسير نمونه، ج ٧، ص ٥٣.

[٣]. المنار، ج ٩، ص ٥٢١- ٥٢٤.

[٤]. فى ظلال القرآن، ج ٣، ص ١٤١٢.

[٥]. سوره قلم، آيه ٤٢.

[٦]. الميزان، ج ١٩، ص ٣٩٠.

[٧]. سوره انعام، آيه ٨٢.