حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٠١ - و ويژگى هاى حوزه حديثى مغاربه
الحكمة الجزاير در سه جلد منتشر شد.
چاپ دوم آن، تحقيق دكتر يحيى اسماعيل است كه در نُه جلد، از سوى انتشارات دار الوفاء در سال ١٤١٩ ق/ ١٩٩٨ م، منتشر شده است.
گفتنى است كه المعلم نيز به صورت رحلى در مصر، در سال ١٤١٣ ق/ ١٩٩٣ م، به دست طبع سپرده شد و يك جلد آن تاكنون به چاپ رسيده است.
١٠. عبد الحى بن عبد الكبير الكتانى (١٣٨٢ ق)
وى نويسنده كتاب فهرس الفهارس والاثبات است. در اين كتاب، فهرست فهرستها، مشيخهها، معاجم و مسلسلات را در حوزه حديث، گرد آورده است. مجموع فهارس ياد شده، ٥٦٣ عنوان و شرح حال افراد ترجمه شده، ٦٢٢ نفر است.[١] كتاب در سه جلد به همت دكتر احسان عبّاس، از سوى دار الغرب الاسلامى در بيروت، به سال ١٤٠٦ ق/ ١٩٨٦ م، به چاپ رسيده است.
آثار عبدالحى، در مقدّمه همين كتاب، ١٣٠ اثر دانسته شده[٢] و نويسنده تراث المغاربة، ١٣٨ اثر از او معرفى كرده است. كتانى، برخى از مشايخ خود را نام برده كه ١٦٧ نفرند.[٣]
و. ويژگىهاى حوزه حديثى مغاربه
چنان كه از مباحث پيشين به دست مىآيد، مغربىها، فعّاليتهاى چشمگيرى در زمينه حديث و دانشهاى مرتبط با آن داشتهاند. با تأمّلى اجمالى مىتوان برخى از مشّخصهها و ويژگىهاى فعّاليت حديثى در آن منطقه را استخراج كرد. البته تحليل گسترده و عميق، نيازمند تأمّلهاى بيشتر است:
[١]. فهرس الفهارس، ج ٢، ص ٣٩٩١- ٤٣٢.
[٢]. تراث المغاربة، ص ٢٥٦.
[٣]. فهرس الفهارس، ج ١، ص ٢٤- ٣٢.