حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٩٠ - ٣ بقى بن مخلد قرطبى(٢٠١ - ٢٧٦ ق)

او بسيارى از كتب شرقى را به غرب آورد.[١] از آثار وى دو كتاب به چاپ رسيده است:

يك. الجامع تفسير القرآن، عبد اللَّه بن وهب بن مسلم (١٢٥- ١٩٧ ق) به روايت سحنون. اين كتاب، در سه جلد، توسّط انتشارات دار الغرب الاسلامى به چاپ رسيده است.

دو. المدوّنة الكبرى للامام مالك بن أنس (م ١٧٩ ق) به روايت سحنون. اين كتاب، سماعات ابن القاسم از مالك است كه وقتى سحنون از او مى‌پرسيد، آنها را در جواب مى‌گفت. سحنون، علاوه بر جمع آنها، اضافاتى را از الموطأ و سماعات خود از شيوخش را نيز بر آن افزوده است. المدوّنة دومين كتاب مذهب مالكى پس از الموطأ است و محور شروح و تعليقات بسيار قرار گرفته است.[٢] اين كتاب، در پنج جلد توسط دار الكتب العلمية در بيروت، به چاپ رسيده است.

٣. بقىّ بن مُخَلَّد قُرطُبى (٢٠١- ٢٧٦ ق)

وى در قرطبه زاده شد. نخست، نزد محمّد بن عيسى معافرى، معروف به اعشى (م ٢٢١ ق) دانش آموخت و در حدود سال‌هاى ٢٢٦ ق، به مصر رفت و پس از آن، وارد كوفه شد. در اين سفر، حدود بيست سال در شرق ماند. سفر دوم او به شرق، چهارده سال به طول انجاميد و در سال ٢٧٣ ق، به اندلس بازگشت.

وى در سفرهاى خود در مصر، شام، كوفه و بغداد حضور يافت و برخى مدّعى شده‌اند كه به خراسان و همدان نيز رفت؛ ولى ذهبى اين مطلب را انكار كرده است.[٣]

[١]. الجامع، ج ١، ص ١٩.

[٢]. طبق الارطاب، ص ١٣٠- ١٣١. نيز براى آگاهى از شروح، تعليقات و تكميلات المدونة، ر. ك: تاريخ الادب‌العربى، بروكلمان.

[٣]. سير اعلام النبلاء، ج ١٣، ص ٢٩٠.