حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٧٧ - 1 ورود حديث به قيروان

قَيرَوان، شهرى است كه عُقْبه در سال پنجاه قمرى بنا كرد و پايگاه مسلمانان شد. ورود مسلمانان به اندلس و شبه جزيره ايبرى و فتح اين منطقه نيز در سال ٩٣ قمرى رخ داد.[١] آنچه در اين جا مورد نظر است، بررسى چگونگى و زمان ورود حديثْ به اين منطقه است. با توجّه به اين كه زمان ورود مسلمانان به دو منطقه شمال افريقا و اندلس متفاوت است، زمان ورود حديث و چگونگى آن نيز متفاوت است و بايد اين امر را جداگانه بررسى كرد. نخست، به شمال افريقا پرداخته و سپس از زمان ورود حديث و چگونگى آن به اندلس، سخن خواهيم گفت:

١. ورود حديث به قيروان‌

حسين بن محمّد شواط، كتابى با نام مدرسة الحديث فى القيروان من الفتح الإسلامى إلى منتصف القرن الخامس الهجرى نوشته است. وى در اين كتاب، بر اين باور است كه ورود حديث به قيروان، توسط ده تن از صحابه در نيمه نخست قرن اوّل هجرى، صورت گرفته است.

صحابه‌اى كه از آنان حديثى در قيروان نقل شده و در ورود حديث، نقش داشته‌اند، عبارت اند از:

- جبلة بن عمرو الانصارى‌. حديث وى از طريق خالد بن ابى‌عمران تونسى (م ١٢٥ ق)، از طريق سليمان بن يسار بوده است.

- رُوَيفِع بن ثابت انصارى‌. حديث او از طريق حنش بن عبد اللَّه الصنعانى (م ١٠٠ ق) بوده است.

- زياد بن حارث صدايى‌. حديث او از طريق عبد الرحمان بن زياد افريقى، از زياد بن نعيم بوده است.

- سفيان بن وهب خولانى‌. حديث او را غياث بن ابى شيب حبرانى نقل كرده است.

[١]. همان، ج ١٠، ص ٣٢٦.