حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٨٤ - چهار بقى بن مخلد
تنها ابن يونس، محدّث مصرى (م ٣٤٧ ق) او را نخستين راوى حديث در اندلس مىشمارد.[١]
سه. عبد الملك بن حبيب سلمى
او اهل اندلس است و سفرش را به شرق از سال ٢٠٨ ق، براى طلب حديث آغاز كرد. عبد الملك، در سه حوزه فقه، زهد و تاريخ تأليف دارد؛ ولى محوريت حديث در آثار او جدّى است. گفتهاند آثار منحصراً حديثىاى داشته كه مفقود شدهاند.
ابن عبد البر، او را به عنوان كسى كه حديث را به اندلس وارد كرد، معرّفى مىكند و در بارهاش مىگويد:
و كان لا يفهم طرقه و يصحف الأسماء و يحتج بالمناكير و كان أهل زمانه ينسبونه إلى الكذب و لا يرضونه.
و نيز گفته است:
كان يتساهل فى سماعه و يحمل على طريق الإجازة أكثر روايته.[٢]
چهار. بقى بن مَخْلَد
او دو بار به شرق سفر كرد و ٣٥ سال (از ٢١٨ تا ٢٥٣ ق)، دور از اندلس بود. وى نزد ٢٨٤ استاد، مانند: احمد بن حنبل، يحيى بن معين و ابوبكر بن ابى شيبه تلمّذ كرد و آثارى از شرق را، مانند المصنف ابنابىشيبه و الموطأ مالك، به اندلس بُرد.
بقى بن مخلد، مسندى دارد كه بر پايه روايات اصحاب و طبق فصول فقهى، تنظيم شده است. از اين كتاب، تنها فهرست نام صحابيان، باقى مانده است. ابن عبد البر، در باره او گفته است:
كان بقى اوّل من كثّر الحديث بالأندلس و نشره.[٣]
در اين كتاب، از ١٠١٣ صحابى، تعداد ٣٠٩٦٩ حديثْ نقل شده است.
[١]. همان، ص ١٣٣.
[٢]. همان، ص ١٣٨- ١٤٢.
[٣]. همان، ص ١٤٢- ١٤٥.