حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٩١ - 3 بقى بن مخلد قرطبى(201 - 276 ق)

بقى بن مَخْلَد، از ٢٤٨ نفر حديث فراگرفت كه نام ٦٢ نفر آنان در مصادر، ذكر شده است.[١] نام شانزده نفر از شاگردان وى نيز در كتب تراجم آمده است.

آثار حديثى وى عبارت‌اند از:

يك. التفسير الكبير. ابن حزم گفته است:

هو الكتاب الذى أقطع قطعاً لا أستثنى فيه أنّه لم يولف فى الإسلام مثله ولا تفسير محمّد بن جرير الطبرى و لاغيره.

دو. المسند الكبير- كه در ادامه بدان خواهيم پرداخت-.

سه. مصنّف فى فتاوى الصحابة والتابعين و من دونهم.

چهار. ما روى فى الحوض والكوثر.[٢] اين اثر، به تازگى به چاپ رسيده است.[٣] وى آثارى را از شرق به غرب بُرد كه در شش مورد، تنها راوى مغربى به شمار مى‌رود:

- المصنّف، ابى بكر بن ابى شيبه؛

- كتاب الفقه، محمّد بن ادريس شافعى؛

- كتاب التاريخ، خليفة بن خيّاط؛

- كتاب الطبقات، خليفه بن خيّاط؛

- كتاب السير، عمر بن عبد العزيز، دورقى.[٤] جالب است دانسته شود كه او در ٥٥ شيخ با بخارى، ٨٩ شيخ با مسلم، ١٠٣ شيخ با ابو داوود، ١٠١ شيخ با ابن ماجه، ٥٥ شيخ با ترمذى و ٨٨ شيخ با نسايى، اشتراك دارد.[٥] در شرح حال وى چند كتاب مستقل تأليف شده است:

[١]. بقى بن مخلد القرطبى، ص ٤٢- ٤٥.

[٢]. همان، ص ٤٧- ٥١.

[٣]. مرويات الصحابة فى الحوض والكوثر، تحقيق: عبد القادر محمّد عطا صوفى، مكتبة العلوم و الحكم، ١٤١٣ ق.

[٤]. همان، ص ٥٢.

[٥]. مدرسة الحديث بالأندلس، ص ١.