حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٨٨ - 1 محمد بن وضاح القرطبى(199 - 286 ق)

ه. محدّثان بزرگ و آثار برجسته حديثىِ مغربى‌ها

مراد از محدّثان بزرگ كسانى‌اند كه تأليفات حديثى بسيار داشته و يا در فعّاليت‌هاى حديثى مغاربه، از شخصيت‌هاى تأثيرگذار به شمار مى‌روند و يا اين كه استاد بسيار ديده و يا شاگردان بسيار تربيت كرده‌اند و يا در نقل و انتقال ميراث حديثى از شرق به غرب، سهم ويژه‌اى داشته‌اند.

در اين جا، ده تن از اين شخصيت‌ها را به اجمال معرفى كرده، در ضمن آن، برخى از آثار برجسته حديثى مغاربه را نيز بيان خواهيم كرد. البته دعوى استقصاى كامل در ميان نيست.

١. محمّد بن وضّاح القُرطُبى (١٩٩- ٢٨٦ ق)

وى در قُرطُبه (كوردوبا) به دنيا آمد و نخست، در اندلس، به كسب دانش پرداخت و در آن جا از پانزده نفر، حديث فراگرفت.[١] او دو بار به شرق سفر كرد؛ در سفر اوّل، بيشتر براى رياضت و عبادت و آشنايى با عبّاد و زهّاد بود. عمر او در اين زمان، هجده يا نوزده سال بود و حدود سال‌هاى ٢١٨- ٢٢٠ ق، اين سفر اتفاق افتاد. زمان حضور او در اين سفر، اندك بود و نزد چهارده تن از مشايخ، كسب دانش كرد.[٢] سفر دوم، در سال‌هاى پس از ٢٣٠ ق، بود. در اين سفر، از ١٦٥ نفر، حديث فراگرفت.[٣] آثار ابن وضّاح عبارت‌اند از:

[١]. محمّد بن وضّاح القرطبى، ص ٥٨- ٥٩.

[٢]. همان، ص ٦٠- ٦٣.

[٣]. همان، ص ٦٦.