حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٦٩ - ب بررسى كتاب«أخبار الزينبات»

از نظر نسخه خطّى، در هيچ كجا نسخه‌اى از اين كتاب، شناسايى نشده و تنها حسن محمّد قاسم مصرى- كه نخستين بار اين كتاب را به چاپ رسانده- مى‌گويد: يكى از دوستانم (كه نامش را ذكر نكرده)، نسخه‌اى از اين كتاب را نزد يكى از دوستانش در حلب (كه نام وى نيز ذكر نشده) ديده بود كه آن را برايم فرستاد و من آن را استنساخ كردم.

در باره نسخه اين اثر، تاكنون بيش از اين، اطلاعاتى به دست نيامده است.

نكته آخر اين كه در كتب فهارس (فهرست‌نامه‌ها) نيز اين اثر به نام «شيخ الشرف العُبَيدِلى» ثبت نشده است و هيچ يك از كتب تراجم- كه شرح حال وى را آورده و آثار ديگرش را برشمرده‌اند- از اين كتاب، ياد نكرده‌اند. تنها حسن محمّد قاسم مصرى- كاشف اين نسخه- در پايان همان رساله، از دو كتاب، نقلياتى مى‌آورد كه در شرح حال عبيدلى، از اين اثر، ياد كرده است:

- وقال ابن الأعرج فى‌ الثبت المصان‌ بعد ذكر نسبه: «و له من التآليف‌ أخبار المدينة و أخبار الزينبات‌ ...».[١]

٢. و فى‌ اقنوم الآثار فى الكشف عن الكتب والأسفار لابى يعقوب الازمورى الامغارى: «أخبار الزينبات‌ رسالة للعبيدلى».[٢]

جالب است دانسته شود كه از كتاب دوم، تاكنون، هيچ اطلاعى به دست نيامده است، نه در كتب فهارس و نه در كتب تراجم و معلوم نيست كه نويسنده، اين اثر را كجا ديده است؟

از كتاب اوّل (يعنى الثبت المصان) در كتب فهارس، ياد شده و نويسنده آن، سيّد مؤيّد الدين عبد اللَّه الأعرجى (م ٧٨٧ ق) است. علّامه تهرانى، به اجمال، از اين كتاب ياد كرده است.[٣] علّامه سيّد عبد العزيز طباطبايى نيز در كتاب أهل البيت فى المكتبة العربية از آن نام مى‌بَرَد؛[٤] ولى هيچ اطّلاعى از نسخه آن و مطالب ديگر، به دست نمى‌دهد و ظاهراً تاكنون‌

[١]. أخبار الزينبات، ص ١٤٦- ١٤٧.

[٢]. همان، ص ١٥٠.

[٣]. الذريعة إلى تصانيف الشيعة، ج ٥، ص ٦.

[٤]. أهل البيت فى المكتبة العربية، ص ٦٤.