حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٩٩ - 9 ابو الفضل عياض بن موسى بن عياض(قاضى عياض)(476 - 544 ق)

بدان، بسيار سختگير بود و در اين زمينه، از ابن حزم، متأثّر بوده است. بهره‌اش از حديثْ بسيار بود تا آن جا كه اين كثرت، برخى را به وى بدگمان كرد. برخى از آثار حديثى او عبارت‌اند از:

- عارضة الأحوذى در شرح سنن الترمذى- كه بارها به چاپ رسيده است-؛

- القبس در شرح الموطأ مالك- كه در سال‌هاى اخير، به چاپ رسيده است-.[١] در كتاب تراث المغاربة براى وى ٢٣ اثر حديثى، معرّفى شده است.[٢] او در انتقال آثار مشرقيان به مغرب، نقش به سزايى داشته است.[٣]

القبس فى شرح «موطأ» ابن أنس‌

يكى از شروح الموطأ مالك، كتاب القبس است. اين كتاب، تاكنون در دو نوبت، بدين صورت به چاپ رسيده است:

- تحقيق: محمّد عبد اللَّه ولد كريم، ٣ جلد، بيروت: دار المغرب الإسلامى، ١٩٩٢ م؛

- تحقيق: ايمن نصر الأزهرى و علاء ابراهيم الأزهرى، ٤ جلد، بيروت: دارالكتب العلمية، ٤ جلد، ١٤١٩ ق/ ١٩٩٨ م.

٩. ابو الفضل عياض بن موسى بن عياض (قاضى عياض) (٤٧٦- ٥٤٤ ق)

وى در سَبته به دنيا آمد و جهت تكميل دانش، در سى سالگى به قُرطُبه رفت. پس از سه سال، از آن جا به مرسيه در شرق اندلس سفر كرد تا ابوعلى صدفى را ملاقات كند. وى پس از اين رحله علمى، به سبته بازگشت و عهده‌دار منصب قضاوت شد. او بجز سبته، در غَرناطه نيز عهده‌دار منصب قضا بود.

وى از مشايخ بسيارى، مانند: ابوعلى الصدفى، عبد الرحمان بن عتاب، ابن رشد، ابو بكر ابن عربى، محمّد بن عيسى التميمى و الغسانى، دانش و حديثْ فرا گرفت.

[١]. دايرة المعارف بزرگ اسلامى، ج ٤، ص ٢٢٣- ٢٢٥.

[٢]. تراث المغاربة، ص ٣٨٧.

[٣]. دايرة المعارف بزرگ اسلامى، ج ٤، ص ٢٢٥.