حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ١٦٣ - ج نمونه هايى از عرض اخبار بر قرآن

تعارض‌هاى غير مستقر يا تعارض به صورت عموم و خصوص من وجه؛ بلكه بر سقوط اخبار در صورت تعارض مستقر- به شرحى كه گذشت-، حكم مى‌كنيم.[١]

ج. نمونه‌هايى از عرض اخبار بر قرآن‌

در اين قسمت، به مواردى اشاره مى‌شود كه محدّثان، فقيهان و يا ديگر متفكّران اسلامى، بر سنجش اخبار يا قرآن به صورت تطبيقى پرداخته‌اند. يادآورى مى‌شود كه در اين جا در صدد تفحّص و جستجوى كامل نبوده‌ايم؛ چنان كه در مقام سنجش و ارزيابى اين تطبيق‌ها و عرضه‌ها نيستيم و صحّت و سُقم آنها، بر عهده صاحبانشان است:

١. شيخ مفيد، روايات عدد را در شمارش ماه رمضان، مخالف قرآن دانسته و روايات معيار بودن رؤيت هلال را موافق قرآن مى‌داند:

والحديث فى العدد يخالف القرآن فلا يقاس بحديث الروية الموافق للقرآن.[٢]

احاديث تعيين عدد [براى ماه رمضان‌]، مخالف قرآن است و با احاديث رؤيت- كه موافق قرآن است-، قابل مقايسه نيست.

٢. شيخ طوسى، روايت جواز نماز خواندن با لباس آغشته به شراب را نمى‌پذيرد و آن را مخالف قرآن مى‌انگارد.

و هذه الأخبار مخالفة لظاهر القرآن فينبغى أن يكون العمل على غيرها.[٣]

اين روايات، با ظاهر قرآنْ مخالف است. پس شايسته است كه به غير اين روايات، عمل شود.

٣. علّامه سيّد محمّد حسين طباطبايى، رواياتى را كه آيه‌ «فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ»[٤] را بر آدم و حوّا تفسير كرده‌اند، مخالف قرآن مى‌شمرد:

[١]. همان، ص ٣٣٣- ٣٣٥.

[٢]. جوابات أهل الموصل فى العدد و الروية، ص ٤٧؛ المصنّفات، شيخ المفيد، ش ٤٢( منشورات كنگره شيخ مفيد).

[٣]. الاستبصار، ج ١، ص ١٨٩، ب ١١٢( چاپ آخوندى).

[٤]. سوره اعراف، آيه ١٩٠.