انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٨٩
درس هشتم: ماوردى و تطهير خلافت و وزارت ابىالحسن علىبن محمدبن حبيب البصرى، معروف به ماوردى، متولد سال ٣٥٣ ش./ ٣٦٤ ق. است. او پس از اتمام تحصيلاتش در بصره به عنوان قاضى در دستگاه عباسيان به كار پرداخت. اما پس از آن كه رساله فقهىاش در مذهب شافعىِ اشعرى مورد قبول خليفه القادر قرار گرفت، به سمت قاضىالقضات منصوب گرديد و تا زمان مرگش در اين مقام در سال ٤٣٧ ش./ ٤٥٠ ق. باقى ماند. با اين حال، شهرت ماوردى ريشه در مسائل ديگرى نيز دارد. مهمترين اين مسائل عبارتند از:
١- ماوردى مورد احترام سلاطين شيعهمذهب آلبويه و خلفاى بنىعباس بود. و آنها از كمك، ميانجيگرى، قضاوت و راهحلهايش در حل و فصل مسائل سياسى و اختلافاتشان بهرهمند مىشدند.
٢- وى كتابى به نام الاحكام السلطانيه نوشته است كه يكى از نخستين رسالهها در باب علم سياست، كشوردارى و منبعى مهم در فهم انديشههاى سياسى مسلمانان محسوب مىشود.
ماوردى و اوضاع زمان ماوردى در زمان امراى شيعهمذهب سلسله آلبويه مىزيست. اين سلسله در سال ٣١٢ ش./ ٣٢١ ق. به دست سه برادر به نامهاى على، احمد و حسن از فرزندان يك ماهيگير گيلانى با تصرف مركز خلفاى بنىعباس (بغداد) و خلع خليفه المستكفى بالله تأسيس شد و تا سال ٤٣٤ ش./ ٤٤٧ ق. تداوم يافت، اما در اين سال، پس از يك دوره طولانى بدرفتارى با مخالفان و هرج و مرج داخلى توسط سلاجقه در بغداد و غزنويان در