خٌلاصه درس‌ برخى از مبانى انديشه سياسى شيعه عبارت است از:
١- اصل امامت كه از عقايد خاص شيعه است. براساس اين اصل، حضرت رسول اكرم (ص) به امر خداوند، حضرت على (ع) و يازده فرزند معصومش (ع) را به رهبرى مسلمانان برگزيدند. پس از آغاز غيبت كبرا، شيعيان براساس آيات قرآن و رهنمود معصومان (ع)، صرفاً فقيهان عادل و عالم، حافظ دين، مخالف هوا و مطيع امر مولا را شايسته رهبرى يافتند. اگرچه اينان معصوم نيستند ولى اداره شئون عمومى مسلمانان اقتضا مى‌كند كه از اختيارات معصوم (ع) برخوردار باشند.
٢- براساس اصل عدل خداوند عادل است و حكومتِ حاكمِ عادل را بر بندگان خويش مى‌پسندد.
به بيان ديگر، خداوند ظلم نمى‌كند و ظلم بر بندگانش را نيز نمى‌پذيرد. به عقيده شيعه، تأسيس چنين حكومتى منحصراً به زعامت معصوم (ع) تحقق مى‌يابد. بنابراين، شيعه با هرگونه حكومت ظالم و غيرمنصوب از ناحيه معصوم (ع) در سراسر تاريخ در نبرد بوده و اگر هم در مقاطعى با برخى از حكومت‌ها كنار آمده، بر مبناى تقيّه و يا پيروى از قاعده «دفع افسد به فاسد» بوده است.
٣- استمرار اجتهاد از ديگر ويژگى‌هاى اعتقادى شيعه است. «اجتهاد» در لغت، به معناى جهد و كوشش و در اصطلاح، به مفهوم استنباط احكام شرعى- و نه اصول دين- از كتاب (قرآن)، سنّت، عقل و اجماع است. شيعه اجتهاد را در سراسر حيات سياسى خويش به كار گرفته و از اين رو، توانسته است به ارائه احكام الهى در مورد مسائل مستحدثه بپردازد. علاوه بر آن، شيعه رأى مجتهد جامع‌الشرايط را حكم خداوند تلقّى مى‌كند و عمل به آن را تحت هر شرايطى لازم و واجب مى‌داند.
٤- جهاد و شهادت در اعتقادات شيعه نسبت به ساير فرقه‌هاى اسلامى ريشه عميق‌ترى دارد.
اين مسأله ناشى از اصول اعتقادى شيعه است. شيعه به تأسى از قيام امام حسين (ع)، هرگاه جامعه را از استقرار حاكميت معصوم (ع) يا حكومت منصوب به معصوم (ع) بى‌بهره ببيند، به جهاد دست مى‌زند.
البته گاهى هم به زعامت معصوم (ع) و به منظور حمايت و پشتيبانى از آرمان‌هاى انسانى و يا نجات مستضعفان به جهاد مبادرت مى‌ورزد.