انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٤٨

شَاوِرْهُمْ فِى الامْرِ» «١» و به سيره پيامبر اكرم (ص) در مشورت با مردم در مسائل اجتماعى و جنگى و همچنين به نقشى كه مشورت در حل و فصل مشكلات دارد، استناد مى‌شود.
بدين‌سان، شوراى حل و عقد كه در مسأله تعيين خليفه بر مشورت دلالت دارد، حتى معناى وسيع‌ترى مى‌يابد كه براساس آن، شوراى حل و عقد مى‌تواند شرط انتخاب خليفه را تعهد عملى وى در به كارگيرى اصل مشورت قرار دهد و يا خليفه منتخب را در به كار بستن مشورت ملزم نمايد. «٢» اجماع، صورت ديگرى از شوراى حل و عقد را به نمايش مى‌گذارد؛ زيرا اجماع از نظر اهل سنّت، صرفاً به معناى اتفاق‌نظر دانشمندان اسلامى يك دوره (زمان) درباره مسأله‌اى كه حكم شرعى آن در قرآن و سنّت وجود ندارد، نيست، بلكه گاه به آن معناست كه امّت اسلامى قادر است در انتخاب خليفه به اتفاق‌نظر دست يابد. در اين صورت، نظر مردم درست است و عمل به آن عين صواب خواهد بود؛ به دليل اين كه به عقيده مذاهب اهل تسنّن، اجماع خَلق، اشتباه نمى‌كند. «٣» شوراى حل و عقد و مانند آن سابقه‌اى طولانى بين اهل تسنّن دارد، تا آن‌جا كه اولين خليفه پس از پيامبر (ص)- يعنى: ابوبكر- توسط شورايى يا افرادى در سقيفه بنى‌ساعده تعيين شد و خليفه دوم (عمر) نيز انتخاب خليفه پس از خود را به يك شوراى شش نفره (شوراى خلافت) واگذار كرد. نمونه جديد از شوراى حل و عقد، چندبار در افغانستان (مانند شوراى طالبان) اتفاق افتاده است.
بيعت‌ «بيعت» از ماده بيع و آن به معناى خريد و فروش و در اصطلاح، به مفهوم عمل و رفتارى است كه به وسيله آن، زن و مرد بالغ و عاقلِ مسلمان فرمان‌بردارى و اطاعت خود انديشه سياسى مسلمانان ٦١ ١ - اشاعره ص : ٦١