خلاصه درس‌ ١- ماحصل انديشه ولايت مطلقه فقيه امام خمينى (ره)، «حكومت اسلامى» است. ضرورت تشكيل حكومت اسلامى از نظر معظّمٌ‌له عبارت است از:
الف- اجراى قوانين اسلام ضرورى است.
ب- سنّت پيامبر (ص) مؤيّد لازم تشكيل حكومت اسلامى است.
ج- اسلام، دينى است كه خداوند براى همه مكان‌ها و همه زمان‌ها فرستاده است؛ د- ماهيت دستورات اسلامى حاكى از ضرورت تأسيس حكومت مى‌باشد.
ه- دفاع از دين خدا، كشور اسلامى و مردم مسلمان مستلزم وجود حكومت اسلامى است.
٢- از نظر امام خمينى (ره)، حكومت اسلامى چون بايد در محدوده قرآن كريم و سنّت رسول اكرم (ص) عمل كند، يك حكومت مشروطه است. در اين حكومت، به جاى مجلس قانون‌گذارى، يك مجلس برنامه‌ريزى وجود دارد؛ زيرا شارع مقدس يگانه قانون‌گذار جهان هستى است. حكومت اسلامى، كه هدف آن برقرارى و اجراى عدالت اجتماعى است، از سوى مردم و در چارچوب مقررات و دستورات اسلامى تشكيل مى‌گردد.
٣- علم به قوانين اسلام و عدالت از مهم‌ترين شروطى است كه امام خمينى (ره) براى رهبر جامعه اسلامى قائل است. از نظر ايشان، رهبر اسلامى علاوه بر اجتهاد، بايد از بينش اجتماعى و سياسى و از قدرت تصميم‌گيرى برخوردار باشد. البته لازم نيست حاكم اسلامى از شرط مرجعيت برخوردار باشد، بلكه واجب است از ويژگى مردمى بودن- يعنى: همانند مردم زيستن، پوشيدن و خوردن و ...- بى‌بهره نباشد.
٤- هرگاه فردى كه عالم و عادل است به قدرت سياسى دست يابد، واجد همان اختياراتى خواهد بود كه حضرت رسول اكرم (ص) و ائمّه معصوم (ع) داشته‌اند، او ولىّ همه مسلمانان است و اطاعت او بر همگان واجب مى‌باشد. همچنين حاكم اسلامى در صورت لزوم، مى‌تواند به تخريب مساجد و منازل بپردازد، حج را تعطيل و عقود شرعى را لغو نمايد و مالكيت مشروع افراد را محدود كند. البته اگر فقيه جامع‌الشرايط به حاكميت دست نيابد، واجد اختيارات مذكور خواهد بود، اما گاهى فقيه جامع‌الشرايطِ غيرحاكم از قدرت كافى براى اجراى اختياراتش بى‌نصيب است.