انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٦١
نبودند. «١» ب- نحلههاى مهم اهل سنّت ١- اشاع انديشه سياسى مسلمانان ٧٢ علم مدنى ص : ٧٢ ره اين فرقه توسط ابوالحسن علىبن اسماعيل اشعرى به وجود آمد. وى در سال ٢٥٨ ش./ ٢٦٦ ق. در بصره به دنيا آمد و در ٣٢٠ ش./ ٣٣٠ ق. در بغداد از دنيا رفت.
وى، كه جدّش ابوموسى اشعرى، صحابى پيامبر و حَكَم مشهور جنگ صفين بود، بر علم كلام و حديث احاطه كامل داشت و به قدرت بيان آراسته بود. ابوالحسن اشعرى شاگرد ابوعلى جبائى از علماى بزرگ معتزله «٢» به شمار مىرفت، ولى در چهل سالگى به دليل اختلاف فقهى با استادش، از وى و از مكتبش (معتزله) دست شست و مكتب جديدى، كه به نام او معروف گشت، بنا نهاد. «٣» اشاعره به جبر عقيده دارند و انسان را در انجام اعمالش موجودى بىاختيار مىدانند؛ زيرا معتقدند افعال بندگان، مخلوق خداست و او فاعل حقيقى همه افعال انسان است. او همچنين بر اين عقيده است كه خدا را مىتوان ديد، لمس كرد و صدايش را شنيد. خدا حق دارد مؤمنان را بدون هيچ دليلى، به جهنم و كافران را به بهشت وارد سازد و كودكان را در آخرت مجازات نمايد. ايمان هم تنها تصديق و باور به چنين خدايى است و لزومى ندارد كه بندگان براى راهيابى به بهشت و نجات از جهنم اعمال خاص انجام دهند. «٤» اشاعره در مسأله امامت سخن جديدى ندارند، بلكه بر همان نظريه اكثريت اهل