انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٢٠

با آن به زراعت بپردازد، غذا به دست آورد و به زندگى ادامه دهد. علاوه بر آن، تلاش براى تعاون و همكارى (اجتماعى شدن) ريشه در فطرت انسان‌ها دارد. بنابراين، تأمين نياز جسم و جان، معاونت و معاضدتِ انسان‌ها را مى‌طلبد و آن نيز موجب مى‌شود كه هريك از انسان‌ها به كارى كه نيازى از نيازهاى انسان‌هاى ديگر را برمى‌آورد، روى آورد. «١» از منظر خواجه، ماحصل رويكرد و گرايش انسان‌ها به تأمين نيازهاى انسانى، دو چيز است:
نخست اين كه انسان ناگزير به اجتماعى زيستن است. اجتماع نيز به دو گونه خير (فاضله) و شرّ (ناقصه) تقسيم مى‌شود. «٢» انسان صرفاً با زيستن در مدينه فاضله است كه به تحقق سعادت انسانى مى‌انديشد، به اجراى عدالت مى‌پردازد، به عفاف، لطف و وفا نظر دارد، در تأمين امنيت و مودّت مى‌كوشد و به كمال انسانى و الهى خويش نائل مى‌آيد، نه در مدينه‌اى كه در آن، از شقاوت، مذمّت، اضطراب، جنگ و ظلم سخن مى‌گويند و به خيانت، تمسخر، غيبت و شهوت گرايش دارند. «٣» دوم آن كه پرداختن به حِرَف و صنايع موجب كسب ثروت و ثروت مايه بقاى نفس و نسل است. البته براى كسب ثروت، بايد حرفه‌ها و صنعت‌هايى كه شريف است و انسان را به كمال (مدينه فاضله) مى‌رساند اختيار شود و در كسب آن، نبايد به ظلم و پستى روى آورد. ذخيره مال از قِبل كار شريف، كارى دورانديشانه است، «مشروط به اين كه اين عمل از روى حرص يا بخل نباشد و موجب مشقّت اعضاى خانواده يا به مخاطره افتادن ديانت و عِرض فرد در اجتماع نشود.» در مورد خرج كردن مال، او توصيه مى‌كند كه به اعتدال و به دور از اسراف و ريا و ... رفتار نمايند. «٤»