خٌلاصه درس‌ اسماعيل، نوه شيخ صفى‌الدين اردبيلى، با پيروزى بر قبايل آق‌قويونلو، شيعه دوازده امامى را مذهب رسمى كرد. اين كار موجب گرايش علماى شيعى به حكومت صفويه و تلاش آنان براى تقويت، تحكيم و تثبيت آن گرديد. برخى از آراء سياسى اين علما عبارت است از:
١- محقّق كركى: نورالدين على‌بن عبدالعالى، معروف به محقّق كركى، محقق ثانى و شيخ علائى در لبنان، به دنيا آمد، در ايران زيست و در عراق به خاك سپرده شد. وى هم عصر شاه اسماعيل و شاه طهماسب و اولين شيخ‌الاسلام دولت صفويه بود. محقق بر اين نظر بود كه اولًا، پادشاه مجاز به دريافت، تصرف و تملّك خراج است. مردم هم مى‌توانند به پادشاهان خراج بدهند و در مقابل، از شاه هديه بپذيرند. ثانياً، سلطنت پادشاه عادل، مشروع است. شاهان صفويه هم عادلند. پس پيروى از سلاطين صفويه مجاز است. ثالثاً، اقامه نماز جمعه در عصر غيبت واجب است. مجموعه اين نظرات كركى به افزايش مشروعيت صفويه منجر شد.
٢- شيخ ابراهيم قطيفى: ابراهيم‌بن سلمان بحرينى، معروف به شيخ ابراهيم قطيفى، از شاگردان محقق كركى بود، ولى وى با آراء سياسى استادش مخالفت داشت. از آن جمله: اولًا، پرداخت خراج به شاه و پذيرش هداياى سلطنتى از قبل خراج حرام است. ثانياً، سلطنت و سلطنت شاهان صفويه نامشروع و در نتيجه، همكارى با آنان مردود است. ثالثاً، اقامه نماز جمعه در عصر غيبت حرام است.
اما آراء سياسى قطيفى مورد پذيرش همگانى قرار نگرفت. اين مسأله منجر به پذيرش بيش‌تر آراء سياسى استادش گرديد.
٣- شهيد ثانى: زين‌الدين فرزند على‌بن احمد، معروف به شهيد ثانى، در جبل عامل لبنان چشم به جهان گشود. وى هيچ‌گاه به ايران عصر صفويه نيامد. ولى آراء سياسى‌اش به تقويت سلسله صفويه كمك كرد. برخى از آراء سياسى او عبارتند از:
الف- پذيرش قضاوت و اجراى حدود شرعى از سوى فقيه مشروط به اين كه مرتكب حرام نشود و قدرت امر به معروف و نهى ازمنكر داشته باشد، واجب است.
ب- اقامه نماز جمعه در عصر غيبت واجب عينى است. اين نظريات موجب استقبال علما به‌