خويش، همواره يك گروه اقليّت بوده، هميشه مورد خشم حكّام قرار داشته و ناچار بوده در ميان انبوه دشمنانش به سر برد. در نتيجه، بيم جان، ترس از دست دادن مال، وحشت از تعدّى به ناموس و نگرانى زايل شدن ايمان او را مجبور كرده كه عقايدش را مخفى نگاه دارد بلكه به مدارا و تحبيب قلوب آن‌ها بپردازد. بنابراين، تقيّه وسيله‌اى براى فرار از مسؤوليت نيست، بلكه عمل به مسؤوليت در شكل جديد است. «١» تقيّه آثار فراوانى براى شيعه به همراه داشته است؛ از جمله:
١- حيات و بقاى شيعه مرهون تقيّه است.
٢- گرايش به همزيستى مسالمت‌آميز با اكثريت سنّى در پرتو تقيّه، موجب تحكيم وحدت اسلامى مسلمانان گرديده كه اين وحدت در عصر حاضر، بيشتر ناشى از تلاش‌هاى سيد جمال‌الدين اسدآبادى (انديشه اتحاد اسلام)، آيةالله بروجردى (تأسيس دارالتقريب اسلامى)، شيخ شلتوت- مفتى الازهر مصر- (صدور فتوا مبنى بر به رسميت شناختن شيعه به عنوان يك مذهب)، امام خمينى (ره) (صدور جواز شركت شيعيان در نمازهاى جماعت اهل تسنّن و برپايى هفته وحدت) است. «٢» متأسفانه كسانى هم بوده‌اند كه به سهو و يا عمد از تقيّه برداشت نادرستى داشته‌اند.
به طور كلى، آن‌ها را مى‌توان به دو دسته تقسيم كرد:
گروه اول دين‌داران خشك و قشرى‌اند كه:
«تقيّه را به معناى ترك وظايف اسلامى تفسير كرده و آن را بهانه‌اى براى كناره‌گيرى از مداخله در امور اجتماعى ... و نيز بهانه‌اى براى تعطيل احكام و قوانين تعطيل‌ناپذير اسلام و فلج كردن همه امور حياتى اسلام و فرار از مسؤوليت‌هاى اسلامى و دستاويزى براى انواع تنبلى‌ها و اهمال‌كارى‌ها و سرپوشى براى توجيه آسايش‌طلبى‌ها و محافظه‌كارى‌ها و سودجويى‌ها قرار داده‌اند.» «٣»