انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٢٢
حال حاضر، انسانها و گروههاى بىشمارى مىخواهند براساس اسلام زندگى كنند و بر پايه تعاليم اسلامى حكومت تشكيل دهند. از اين رو، آشنايى با آراء و نظريات مسلمانان انديشمند در باب مسائل سياسى و اجتماعى، به منظور ارائه و عرضه الگويى مناسب براى زندگى فردى و حكومتى به مشتاقان اسلام، ضرورت مىيابد. «١» نگاهى به انديشههاى سياسى مسلمانان اسلام پيام جديدى براى سعادت دنيوى و اخروى بشر و نگرش نوينى از زندگى اجتماعى- سياسى ارائه داد كه با پيام و نگرش ساير اديان الهى و انديشههاى بشرى شباهتها و در عين حال، تفاوتهاى عمده داشت. يكى از اين تفاوتها سرچشمه گرفتن انديشههاى سياسى و اجتماعى مسلمانان از قرآن است. قرآن منبع فيّاضى است كه با طرح مباحثى در زمينه پيدايش اجتماعات، تأكيد بر ضرورت علمآموزى، تكيه بر لزوم تفكر عقلانى، طبقهبندى جوامع، عوامل ثبات و تزلزل حكومتها، قانونمند بودن تاريخ، شرايط ايجاد انقلاب، لزوم برادرى و برابرى انسانها، نحوه ارتباط فرد با جامعه و حكومت، مشترك بودن سرنوشت سياسى و اجتماعى مردم و مانند آن، عوامل شكلگيرى و شكوفايى انديشه سياسى مسلمانان را فراهم آورده است. «٢» قرآن تا زمان رحلت پيامبر (ص) مايه وحدت انديشه سياسى مسلمانان بود. اما پس از رحلت پيامبر اكرم (ص)، انحراف بيشتر مسلمانان از قرآن و فرامين پيامبر (ص) آغاز شد. و در نتيجه، اولين شكاف فكرى و عقيدتى بين مسلمانان پديد آمد و مسلمانان به دو گروه شيعه و سنّى تقسيم شدند. بعدها هريك از اين دو به گروهها و فرقههاى بيشترى تبديل گرديدند. اين فرقهها با همديگر در باب حكومت، مشروعيت، امامت، ولايت و امثال آن، اختلاف دارند. از اين رو، تعدّد فرقههاى شيعه و سنّى، تعدد آراء، نظريات و انديشههاى سياسى را به همراه آورده است.
علت ديگر تعدّد انديشههاى سياسى مسلمانان نه اختلافات عقيدتى، بلكه تفاوت