انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٩٥

جايگاه وزارت و منزلت وزير از نظر ماوردى، وزير- كه عالى‌ترين مقام پس از خليفه است- از سوى خليفه به اين مقام منصوب مى‌شود. از اين رو، وزير از اختيارات وسيع در مديريت اجرايى كشور برخوردار است، تا حدى كه اختيارات او از قاضى‌القضات و امير بيش‌تر است؛ زيرا وزير بر كل امور كشور نظارت دارد، در حالى كه اختيارات آن دو به عزل و نصب قضات و اداره امور يك ايالت محدود است. بنابراين، وجود وزير براى رتق و فتق امور كشور ضرورت دارد. علاوه بر آن، ضرورت وجود وزير به دلايل نقلى و عقلى نيز بازمى‌گردد.
به عنوان نمونه:
- موسى (ع) هارون را به وزارت برگزيد. پس خليفه نيز بايد وزير داشته باشد.
- خليفه با داشتن وزير يا از خطا دور است و يا در صورت بروز اشتباه، در نظام سياسى، آن را به حساب وزير مى‌گذارند، نه خليفه. «١» وزير، كه در رأس وزارت قرار دارد، براساس اختيارات، به دو نوع وزير تفويض و تنفيذ تقسيم مى‌شود. وزير تفويض داراى اختيارات كامل در اداره كشور است و تنها در انتخاب جانشين خليفه و خلع آن و نيز در تغيير فرامين خليفه اختيارى ندارد. او همچنين بايد واجد همان صفات و خصوصيات خليفه باشد، ولى لازم نيست كه از صفت قريشى بودن برخوردار باشد. به همين دليل است كه به وزير تفويض، خليفه دوم لقب داده‌اند.
ولى با مرگ خليفه و يا عزل وى، وزير تفويض نمى‌تواند جاى خليفه مرده و يا معزول را بگيرد، بلكه اختيارات او با مرگ و عزل خليفه از بين مى‌رود. «٢» وزير تنفيذ، وزيرى است كه خليفه براى تحقق هدفى خاص انتخاب مى‌كند و در مقايسه با وزير تفويض، داراى اختيارات محدودترى است. وظيفه او صرفاً اجراى فرامين است و خود نمى‌تواند اوامرى صادر كند، به قضاوت بپردازد و يا فرمان جنگ‌