انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٨٦

خلاصه درس‌ ١- ابن سينا در بخارا به دنيا آمد و در همدان درگذشت. وى علاوه بر فلسفه، طب، و نجوم، در عمل و انديشه سياسى نيز سرآمد روزگار خود بود. بخشى از آراء سياسى او متأثر از شرايط و اوضاع سياسى و اجتماعى است. به بيان ديگر، حضور دولت‌هاى مختلف در نقاط ايران، وقوع جنگ‌ها و حمله‌هاى متعدد غزنويان به شهرهاى ايران، و وجود سلطانى ظالم، متعصب و ضد شيعى چون سلطان محمود غزنوى در شكل‌گيرى تفكر و اقدام سياسى ابن سينا نقش داشت.
٢- به عقيده ابن سينا، ناتوانى انسان‌ها در تامين همه نيازهاى انسانى و نيز اختلاف انسان‌ها در استعداد، دو عاملى است كه تقسيم كار و همكارى متقابل و جمعى را اجتناب‌ناپذير ساخته است.
حاصل اين همكارى جمعى دو چيز است: اول اين كه نيازهاى متعدد انسانى برآورده مى‌شود. دوم آن كه تقسيم كار و تفاوت استعدادها به اختلاف در درآمد و سرانجام، به پديد آمدن طبقات اجتماعى همچون سياستمداران و صنعتگران مى‌انجامد.
٣- ابن سينا معتقد به حكومت دينى بود. از نظر وى، حكومت دينى حكومتى است كه عالم به قانون عدل (قانون الهى و قوانين ناشى از آن) و عامل بدان باشد و حكومتى شايستگى اجراى قانون عدل را دارد كه دورانديش، انديشمند و عالم در دين باشد؛ يعنى: حكومتى كه در آن، تمايزى بين دين و سياست نباشد. چنين دولتى وظيفه دارد به اداره امور مردم بپردازد و در تأمين نيازهاى مردم و ترويج همكارى و تعاون جمعى اهتمام بورزد.
٤- ازدواج به دليل نياز انسان به غير، ضرورت تداوم نوع بشر و نياز به مددكار در پيرى شكل مى‌گيرد. بنابراين، ازدواج بيش از آن كه تأمين‌كننده نيازهاى فردى باشد، تأمين‌كننده نيازهاى جمعى است. با ازدواج، خانواده شكل مى‌يابد و مرد در رأس آن قرار مى‌گيرد. البته او در اداره اين جامعه كوچك، بايد زنان را بشناسد و نيازهايشان را برآورد؛ زيرا خانواده اساس اجتماع است و سلامت آن به سلامت اجتماع پيوند مى‌خورد.
٥- ابن سينا همچنين عقيده داشت غايت زندگى انسان، سعادت است. بايد در تعليم و تربيت كودكان كوشيد. دريافت ماليات، غرامت جنگى و مصادره اموال مخالفان تنها راه تهيه درآمد دولت است.