انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٨٢

سياستمدارى قرار داشته باشد كه حقايق فلسفى را بداند و يا مبادى دين را بشناسد. اگر حقايق فلسفى را مى‌فهمد براساس آن وگرنه بر پايه مبادى دين به وظايفى همچون هدايت رعيت به عبادت، تحقق عدالت اجتماعى، تهيه ابزار جنگى و نظارت بر دخل و خرج بيت‌المال بپردازد. او همچنين بايد مردم را به اطاعت از جانشين خود كه براساس صفات علم، شجاعت و مانند آن برمى‌گزيند، وادارد؛ زيرا فقط در اين صورت، مدينه عادله و صالحه، كه تأمين‌كننده سعادت دنيا و آخرت بشر است، شكل مى‌گيرد. «١» حكومت دينى‌ به عقيده ابن سينا، وجود قانونِ عدل و اجراى آن متضمّن استقرار امنيت و فراهم شدن آزادى در جامعه است كه آن نيز به رفاه و آسودگى دنيا و آخرت انسان‌ها منجر مى‌شود. البته قانونى، چنين رهاوردى دارد كه پيامبران (ع) از سوى خداوند آورده‌اند و يا ناشى از قانون الهى باشد و معصومان (ع) و يا جانشينان آنان (عالمان دينى) آن را به مرحله اجرا گذارند. «٢» از نظر ابن سينا، اين قوانين سه دسته‌اند:
١- قوانين عقلى: اين قوانين در همه مكان‌ها و زمان‌ها ثابتند و درستى و نادرستى همه چيز به آن سنجيده مى‌شود.
٢- قوانين كلى: قوانينى هستند كه با گذشت زمان تغيير مى‌كنند و در مكان‌هاى مختلف، اشكال گوناگونى به خود مى‌گيرند. اين قوانين، نحوه اجراى قوانين عقلى را نشان مى‌دهند و به عنوان مفسّر قوانين عقلى به كار مى‌روند.
٣- قوانين جزئى: قوانينى كه به وسيله شوراهاى محلى و با تبادل نظر با افراد كاردان پديد مى‌آيند و شديداً در معرض تغيير و دگرگونى‌اند، قوانين جزئى نام دارند. «٣»