خٌلاصه درس‌ ابو نصر فارابى متولد ٢٥٩ هجرى در زمينه فلسفه، منطق و ترجمه آثار افلاطون و ارسطو سرآمد روزگار خود بود و انديشه‌هاى سياسى او بنياد فلسفه سياسى را در اسلام استوار ساخت. بخشى از انديشه‌هاى سياسى او به اين شرح است:
١- مدينه فاضله: نظريه «مدينه فاضله» برجسته‌ترين انديشه سياسى فارابى است. اگرچه انديشه مدينه فاضله او متأثر از نظريه «دولت ايده‌آلى» افلاطونى مى‌باشد، ولى او اين انديشه را به رنگ و بوى وحى آراسته است. از نظر فارابى، مدينه فاضله، اجتماعى است كه در آن همكارى زيادى براى نيل به سعادت دنيوى و اخروى وجود دارد. علاوه بر آن، مدينه فاضله از اعضاى سالم، هماهنگ و هم از هدف برخوردار است. مدينه فاضله يك نظام طبيعى است كه در آن تفاوت ديده مى‌شود، ولى مبرّاى از تبعيض است. مدينه فاضله در مقابل مدينه جاهله يا مدينه ناسالم قرار دارد.
٢- رهبر جامعه و شرايط آن: هر جامعه به رهبر، و جامعه سالم به رهبر فرزانه نيازمند است.
ضرورت وجود رهبر همانند ضرورت وجود عقل در جسم است. رهبر (يا رهبران) بايد كامل‌ترين فرد جامعه باشد. كامل‌ترين فرد جامعه داراى صفاتى همچون تندرستى، هوشمندى، راست‌گويى، والامنشى، دادگرى، دليرى، درك قوى، حافظه توانا، فصاحت در بيان، علاقه‌مندى به علم، پرهيز از گناه و بى‌اعتنايى به ثروت است. همچنين رهبر و جانشينان او بايد خردمند، بصير، دورانديش، مجرّب و فصيح باشند.
٣- علم مدنى: هدف زندگى انسانى، نيل به سعادت است. دست‌يابى به سعادت فقط از طريق علم مدنى (علم سياست) به دست مى‌آيد؛ زيرا علم مدنى علمى است كه نحوه ايجاد شرايط زندگى بهتر- يعنى: زندگى همراه با آرامش و امنيت- را در پرتو رهبرى فرزانه و هميارى صميمانه مردمى فراهم مى‌آورد. موضوع علم مدنى رفتار انسانى (مطالعه رفتار موجود و نشان دادن راه‌هاى نيل به رفتار و جامعه مطلوب) است. علم مدنى جزئى از علوم عملى است و آن نيز به دو بخش اخلاق و سياست تقسيم مى‌شود.
٤- اجتماع: انسان فطرتاً اجتماعى است. همچنين براى زنده ماندن و نيل به سعادت و كمال،