اباضيه اختصاص دارد، منجر به تأسيس حكومت اباضى در عمان، طرابلس، صنعا و حضرموت يمن شد. اين گروه به تدريج، عُمان را مكان مناسبى براى زندگى اجتماعى و سياسى يافت و با تبعيد و هجرت برخى از رهبران و شيوخ آن از عراق به عمان، زمينه بقاى خود را تا زمان حاضر فراهم آورده است.
خارجى‌ها همانند ساير فِرق اهل سنّت به انتخابى بودن امام و لزوم پيروى خليفه از قرآن و سنّت پيامبر (ص) و شيخين اعتقاد دارند. «١» اما اختلافاتى به اين شرح، با اهل سنّت دارند:
- لزومى ندارد كه رهبر مذهبى و سياسى جامعه يك شخص باشد.
- انتخاب خليفه يا امام از غير قبيله قريش مانعى ندارد. «٢» - هيچ چيزى انجام تكليف امر به معروف و نهى از منكر را ساقط نمى‌كند، حتى اگر انجام تكليف به از دست دادن جان انسان منجر شود.
خوارج گروهى با عقايد افراطى است كه به فرقه‌هاى كوچك‌ترى چون محكّمه، نجدات، اباضيه و ازارقه تقسيم مى‌شود. دو دسته اخير، كه هر دو در اواسط قرن نخست هجرى شكل گرفته‌اند، به ترتيب معتدل‌ترين و افراطى‌ترين گروه خارجى به شمار مى‌روند. اباضيه (منسوب به عبدالله‌بن اباض بصرى) اعتقاد دارند همه كسانى كه خارجى نيستند كافرند، ولى كشتن آن‌ها فقط در جنگ مجاز است. در مقابل، ازارقه (منسوب به نافع‌بن ازرق بصرى) عقيده دارند در غير جنگ هم مى‌توان همه مخالفان را به همراه زن و فرزندشان كشت. «٣»