انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ٣٧
پذيرش چنين نگرشى همواره شيعيان را آماده قيام و انقلاب نگاه مىدارد. «١» اعتقاد به رجعت نيز عاملى براى حركت سازنده فردى و اجتماعى و وسيلهاى براى طغيان عليه بىعدالتىها است؛ زيرا:
١- همانگونه كه شك حضرت عُزير (ع) پس از حيات دوباره و ترديد حضرت ابراهيم (ع) با مشاهده حيات چهار پرنده ذبح شده «٢» در مورد زنده شدن مردگ انديشه سياسى مسلمانان ٤٩ بيعت ص : ٤٨ ان از بين رفت و موجب ايمان بيشتر آنان به حقانيت گفتار خداوند شد، اعتقاد به اصل رجعت نيز شيعيان را به حقانيت خويش آگاه مىسازد و آنان را به تلاش فردى، اجتماعى و دينى ترغيب مىكند.
٢- در رجعت، ائمّه اطهار (ع) و مؤمنان خالص به اين جهان باز مىگردند تا حق خود را باز ستانند. كافران محض نيز برمىخيزند تا قصاص شوند. چنين اعتقادى آثار ذيل را به همراه دارد:
اولًا، شيعيان سعى مىكنند اعمالشان را به گونهاى انجام دهند كه از مؤمنانى باشند كه به همراه ائمّه اطهار (ع) به اين دنيا رجعت مىكنند.
ثانياً، شيعيان خالص با رجعت قادرند انتقام همه ظلمهايى را كه بر آنان رفته است بگيرند. نتيجه اين كه اشتياق به شيعه خالص بودن و اميد به انتقام گرفتن، شيعه را به تحرّك براى اصلاح خويش و كسب شايستگى براى قصاص گرفتن از كافران محض وامىدارد. «٣» جبر و اختيار جبر و اختيار به معناى «لا جبرَ و لا تفويضَ بَل امرٌ بينَ الامرينَ» از اعتقادات خاص شيعه است. ولى گرايش عمومى در دنياى اسلام يا به جبر است و يا به اختيار. پيروان اين