خٌلاصه درس‌ ١- «انديشه سياسى» به مجموعه آراء و افكارى گفته مى‌شود كه مرتبط با قدرت است. هدف آن نيز بررسى زندگى گذشته بشر و ارائه الگو و راهى براى تبديل جامعه به جامعه‌اى بهتر و مطلوب‌تر است. اگر اين آراء و افكار از سوى كسانى كه به وحدانيت خدا، رسالت نبى اكرم (ص) و حقانيت روز معاد اعتقاد دارند، صادر شود، چنين انديشه‌اى، انديشه سياسى مسلمانان خواهد بود.
٢- انديشه سياسى جزو علوم انسانى و از علوم عملى به شمار مى‌رود. از اين رو، ارسطو و فارابى انديشه سياسى را از علوم عملى برشمرده‌اند. همچنين اگوست كنت آن را بخشى از علوم اجتماعى و ابن خلدون نيز انديشه سياسى را جزئى از علم نفس دانسته است. اما در جهان اسلام، طبقه‌بندى علوم ارسطويى پذيرفته شده است.
٣- مسلمانان همانند غربى‌ها داراى انديشه سياسى‌اند و به همين دليل، لازم است انديشه سياسى مسلمانان مورد بررسى قرار گيرد. علاوه بر آن، دلايل ديگرى براى مطالعه انديشه سياسى مسلمان‌ها وجود دارد كه برخى از آن‌ها، عبارتند از:
الف- بشر نيازمند وحى است و انديشه سياسى مسلمانان منبعث از وحى است.
ب- تبيين اين كه انديشه سياسى مسلمانان تأثير شگرفى در توسعه جهان غرب داشته است.
ج- فهم انديشه سياسى امروزى نيازمند درك انديشه سياسى گذشته است.
د- ارائه الگوى زندگى براى جهانِ مشتاق به اسلام، در گرو فهم انديشه سياسى مسلمانان است.
٤- شكافى كه پس از رحلت حضرت ر انديشه سياسى مسلمانان ٣٧ انتظار و رجعت ص : ٣٥ سول اكرم (ص) بين مسلمانان پديد آمد، به عرصه‌هاى فكرى و عقيدتى (شيعه و سنّى) هم كشيده شد. اين دو انديشه به گروه‌هاى كوچك‌ترى نيز تقسيم شده‌اند و هريك آراء مخصوص به خود دارند. علاوه بر آن، مواجهه فرهنگ اسلامى با فرهنگ‌هاى بومى، همچنين استبداد داخلى و استعمار خارجى در ظهور و شكل‌گيرى برخى از انديشه‌هاى سياسى خاص مؤثر بوده است.
٥- انديشه سياسى مسلمانان به چند روش مورد مطالعه قرار مى‌گيرد:
الف- مطالعه آراء سياسى گذشتگان به ترتيب زمانى كه اتفاق افتاده‌اند؛ ب- بررسى نظريات سياسى انديشمندانى كه در مقايسه با ديگران، انديشه نو و تازه‌اى ارائه كرده‌اند؛ ج- گاهى صرفاً آراء مكاتب، فِرق و مذاهب فكرى و سياسى مورد مطالعه قرار مى‌گيرد؛ د- گاهى نيز تركيبى از سه روش مذكور براى مطالعه انديشه سياسى مسلمانان به كار گرفته مى‌شود.