انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٩
جايگاه انديشه سياسى در علوم انسانى «علوم انسانى» به معارف و دانشهايى گفته مىشود كه به بررسى و تحقيق در مورد فعاليتهاى بشرى از قبيل روابط متقابل افراد، روابط افراد و اشيا و آثار ناشى از اين روابط مىپردازد. «١» در اين بررسى، روش تحقيق، تجربى و گاهى هم غيرتجربى است.
اما علوم طبيعى به مجموعهاى از دانشها اطلاق مىشود كه موضوع آن بررسى تجربى اجسام و محسوسات است. از اين رو، علوم انسانى جزو علوم نظرى به حساب مىآيد، در حالى كه علوم طبيعى جزو علوم عملى است. «٢» طبقهبندى علوم به نظرى و عملى متأثر از يكى از كهنترين طبقهبندىها در علوم است كه توسط ارسطاطاليس معروف به ارسطو (متوفاى ١٠٠٥ قبل از هجرت) انجام گرفت. از نظر وى، علوم به سه بخش نظرى، عملى و شعر تقسيم مىشوند كه علوم نظرى شامل علم الهى، رياضيات و طبيعيات، و علوم عملى مشتمل بر علم اخلاق، تدبير و سياست، و علوم مربوط به شعر دربرگيرنده شعر، خطابه، و جدل است. «٣» بعدها اگوست كُنت فرانسوى (متوفاى ١٢٣٦ ش./ ١٢٧٤ ق.) علوم را براساس معيارِ ساده به پيچيده، به رياضيات، هيئت، طبيعى، شيمى، روحشناسى و علم اجتماع طبقهبندى كرد.
در اين طبقهبندى، علم سياست و انديشه سياسى بخشى از علوم اجتماعىاند. «٤» در جهان اسلام، انديشمندانى همچون فارابى (متوفاى ٢٢٩ ش./ ٢٣٦ ق.) و ابن خلدون (متوفاى ٧٨٤ ش./ ٨٠٨ ق.) نيز به طبقهبندى علوم پرداختهاند. فارابى نخستين انديشمند اسلامى بود كه به طبقهبندى علوم پرداخت. وى بر پايه نظم منطقى، علوم را به نظرى شامل رياضيات، علم طبيعى، علم الهى و به علوم عملى شاملِ اخلاق و علم