محمد باقر مجلسى‌ محمد باقر مجلسى، صاحب كتاب معروف «بحارالانوار»، از ديگر علماى اسلامى است كه نظريات و عملكردش در تحكيم و تثبيت دولت شيعى صفوى مؤثر افتاد. او در ١٠٠٧ ش./ ١٠٣٨ ق. در اصفهان به دنيا آمد و در سن ٧٧ سالگى، در آن شهر وفات يافت و همان‌جا به خاك سپرده شد. مرحوم مجلسى در روزگارى مى‌زيست كه كشور ايران و مذهب شيعه در معرض خطر جدّى خارجى (مانند عثمانى‌ها، ازبك‌ها، روس‌ها و انگليسى‌ها) و خطر انحراف داخلى (مانند مبلّغان مسيحى، ظلم و فساد شاه و درباريان، صوفيان و بت‌پرستان) قرار داشت. بنابراين، او مقام شيخ‌الاسلامى و سپس عالى‌ترين مقام دولتى، مذهبى- يعنى: ملّاباشى- را در سن ٥٣ سالگى پذيرفت تا ميهن و مذهبش را از خطرات برهاند. از اين رو، در مراسم تاج‌گذارى سلطان حسين صفوى به جاى درخواست هديه، از وى خواست «فرمانى صادر كند و نوشيدن مسكرات، جنگ ميان فرقه‌ها و ... را نهى فرمايد.» «١» از نظر مرحوم مجلسى، عدالتِ امرا موجب اصلاح مردم و عمران كشور، فساد آنان مايه اختلال در نظام امور، و رفتار ايشان موجب تأثير در رفتار بيش‌تر مردم مى‌شود. او در تأييد سخن خويش، به حديث معروف حضرت رسول اكرم (ص)، كه صالح بودن مردم را منوط به صالح بودن فقها و امرا مى‌داند، استناد مى‌كرد. مجلسى همچنين اضافه مى‌نمايد: اين حق مردم است كه انتظار داشته باشند پادشاه با آنان به عدالت و مهربانى رفتار كند و در مجازات مردمى كه تخلّفى را از روى جهل انجام مى‌دهند، عجله به خرج دهد؛ زيرا خداوند مردم را ضعيف و پادشاه را قوى قرار داده است. «٢» تأكيد مكرّر مرحوم مجلسى بر عنصر عدالت به دو دليل است:
١- خداوند براساس «كُلّكُم راعٍ و كُلُّكم مَسؤولٌ عَن رعيّتِه» «٣»، به هركس سلطنتى‌