زمينه‌هاى شكل‌گيرى تمدن نوين اسلامى گرديد. «١» خواجه علاوه بر نجات جان تعداد زيادى از دانشمندان اسلامى، خود به پرورش دانشمندانى تازه پرداخت. از معروف‌ترين شاگردان خواجه، جمال‌الدين‌بن يوسف مطهّر حلّى معروف به علامه حلّى است. علّامه حلّى خواهرزاده محقّق حلّى، صاحب كتاب شرايع الاسلام و پدر فخرالمحقّقين است. وى با تأليف آثار بسيارى چون كشف‌المراد در تحكيم، تقويت و تثبيت شيعه نقش فراوانى دارد و شايد به همين دليل باشد كه اولين‌بار به او لقب «آية الله» داده‌اند.
تعداد تأليفات خواجه را بين ٤٠ تا ١٩٠ برشمرده‌اند. از مهم‌ترين آثار وى، مى‌توان از تجريد الاعتقاد يا تجريد العقايد در كلام شيعى، شرح اشارات در فلسفه اسلامى، اخلاق ناصرى در سياست، اساس الاقتباس در منطق، زيج ايلخانى در نجوم و الشكل القطاع در رياضى نام برد. «٢» در مورد تأليفات خواجه، چند نكته قابل توجه است:
١- تعداد بسيار تأليفات وى نشان‌دهنده گستره وسيع علم‌اندوزى شيعه است.
٢- او جامع علوم گوناگون بود و به همين دليل، منشأ خير كثير و شهره روزگاران شد.
٣- وى در زمانى كه عربى زبان علمى روز بود، آثارى هم به زبان فارسى (مانند زيج ايلخانى) نوشته است. اين نكته گوياى ارزش نهادن به فرهنگ ايرانيان و نيز تأثير آن در شكوفايى و حيات تمدن اسلامى است. «٣»