دوم آن كه امر به معروف و نهى از منكر به عنوان مهم‌ترين وسيله تحقق اهداف سياست، به اذن و اجازه سلطان، خليفه يا امام جارى مى‌گردد. البته پيشواى مردم براى اصلاح ظواهر خلق نيازمند علم، معرفت، همكارى و همگامى فقها است. «١» اغلب سلاطين از احكام الهى كم‌اطلاع و يا بى‌خبرند. از اين رو، فقها به دليل تسلط و اطلاعى كه از احكام دارند، قادرند در اصلاح ظاهر مسلمانان به سلاطين مدد رسانند.
اما اگر فقها به جاه‌طلبى و مال‌اندوزى و در يك كلام، به دنياخواهى روى آورند و يا به دليل ميل و زور، در خدمت سلاطين مستبد، خودرأى و فاسد قرار گيرند، فقط اخلاق زشت و آداب نكوهيده را به مردم مى‌آموزند و بدين سان، دنيا و آخرتشان را تباه مى‌كنند. «٢» غزّالى همواره علمايى را كه عامل هدايت انسان‌ها به آخرتند ستوده است؛ كسانى كه به اصلاح نفس خويش، خواص و بزرگان مشغولند. براى اين منظور، آنان بايد واجد ويژگى‌هايى مثل پرهيز از دنيا، اهل عمل بودن، اهتمام به علوم اخروى، ميانه‌روى، دورى از سلاطين و تواضع باشند. وعاظ نيز براى تأثيرگذارى بر توده مردم، بايد به آنچه مى‌گويند، آگاه باشند و به آن عمل كنند و از آفات اخلاقى دورى گزينند. «٣»