انديشه سياسى مسلمانان
 
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص

انديشه سياسى مسلمانان - شیرودی، مرتضی - الصفحة ١٠٣

نبايد رضايت خلق را به بهاى ناخشنودى خدا به دست آورد. «١» سلطانى كه چنين رفتار كند، عادل است. حكومت يك‌روزه اين سلطان، بهتر از عبادت شصت‌ساله اوست. هر عمل او با همه اعمال مردم و هر نماز او با هفتاد هزار نماز ديگران برابر است. سلطان عدالت‌خواه نزديك‌ترين فرد به خداى بزرگ است. در روز قيامت، كه پناهگاهى جز پناه خدا نيست، سلطان عادل در سايه و پناه خداوند قرار دارد.
در مقابل سلطانى كه به عدل رفتار نكند، مُلك را ويران مى‌سازد. از اين رو، خداوند و فرشتگان لعنتش مى‌كنند و در قيامت، پيامبر (ص) شفاعتش نمى‌كند و خداوند به او نمى‌نگرد و به شديدترين عذاب‌ها در دوزخ گرفتار مى‌آيد. «٢» از نظر غزّالى، سلطانى راه سلامت مى‌جويد، به عدل رفتار مى‌كند، به خطا نمى‌رود و سرانجام كارش به بهشت مى‌انجامد كه به علماى دين نزديك است و از آنان عدل و راه وصول به آن را مى‌آموزد، مى‌پذيرد و به كار مى‌بندد. البته علمايى قادرند هادى سلطان در راه اجراى عدالت باشند كه چشم طمع به دنيا ندارند، بدون هيچ چشم‌داشتى، سلطان را پند و اندرز مى‌دهند و چگونگى رفتار با رعيت (مردم) را به او تعليم مى‌دهند.
بنابراين، سلطانِ طالب عدل بايد از علماى حريص به دنيا، كه فقط سلطان را دعا و ثنا مى‌گويند تا از راه مكر و حيله به مال و مقامى دست يابند، بپرهيزد. «٣» تعريف و مرتبه سياست‌ به عقيده غزّالى، سياست:
الف- وسيله‌اى براى فراهم آوردن الفت، درستى و همدلى بين آدميان است؛ ب- ابزارى براى جمع كردن انسان‌هاست؛