نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٢٣٣
خلاصه فصل «غنيمت» بهمعناى درآمد است و در اصطلاح، غنائم جنگى به اموالى مىگويند كه با جنگ و غلبه از دشمن گرفته مىشوند. غنيمت با «فىء» كه مختص امام مىباشد، متفاوت است. به غنيمت، انفال نيز مىگويند. غنايم جنگى، داراى شرايطى است، از قبيل: جنگ با اهل حرب، اجازه امام و به وسيله قهر و غلبه و جنگ به دست آمده باشد.
غنايم بر دو قسمند: غنايم منقول، و غير منقول. غنايم منقول نيز بر دو قسمند: غنايمى كه از نظر اسلام به ملكيت مسلمانان درنمىآيند و تصرف در آنها مباح نيست؛ چون شراب كه از عنوان غنايم خارج است مگر آنكه منفعت حلالى داشته باشد. يك چهارم غنايم منقول مباح، متعلّق به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله است و چهار پنجم آن به عنوان بخشش از جانب رسول خدا صلى الله عليه و آله، براى جبران زحمات رزمندگان در سهم رزمندگان قرار مىگيرد، البته، پس از كسر هزينههاى نقل و انتقال و نگهدارى غنايم و ... در زمان فعلى كه رزمندگان توسط حكومت اسلامى تجهيز و پشتيبانى مىشوند، حكم غنايم توسط امام و حاكم اسلامى مشخص مىگردد.
دو گروه، از سهم غنايم محرومند: گروهى كه سپاه اسلام را از جنگ با دشمن مىترسانند (: مُخذِل)؛ و گروهى كه با بازگو كردن توان و كثرت دشمن، موجب تضعيف روحيه مسلمانان مىگردند (: مُرجف).
استفاده از غنايم، پيش از تقسيم جايز نيست، جز در موارد استثنايى و با اجازه فرمانده.
اموال غير منقول- از قبيل سرزمينها- در اختيار امام قرار مىگيرند. غنايمى كه از بغات به دست مىآيد، اگر در جنگ به كار آيند، جزو غنايمند و گرنه متعلّق به خودشان است. غنايم غير قابل انتقال، كه احتمال استفاده دشمن از آن مىرود، نابود مىشود.
«اسير» بهمعناى گرفتار است و به كسى گفته مىشود كه در جنگ به دست دشمن گرفتار آيد.
گرفتن اسير، پيش و پس از جنگ، جايز است، امّا در حين عمليات جايز نيست، جز در موارد استثنايى.
اسيران بر سه قسمند: مردان؛ زنان و كودكان؛ و اسيران بغات.
سرنوشت اسير به دست امام است. او اختيار دارد اسير را با منّت، يا با گرفتن فديه آزاد كند، يا او را نگهدارد و بهعنوان برده در اختيار مسلمانان قرار دهد و يا بفروشد. اسيران، در اسلام داراى حقوقى هستند و بايد با آنان رفتارى انسانى- اسلامى داشت و به آنان آب و غذا و امكانات رفاهى داد و