نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٢٢٤
حضرت است و او به عنوان حاكم اسلامى، در هر جايى كه مصلحت بداند، غنايم را به مصرف مىرساند؛ چنانكه امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
غنايم جنگ بدر، مخصوص پيامبر صلى الله عليه و آله بود و او به عنوان بخشش، آنها را ميان رزمندگان تقسيم كرد. «١» اما آنچه در آيه ٤١ سوره انفال آمده كه يك پنجم غنائم جنگى را متعلق به خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و چهار پنجم را به رزمندگان اختصاص داده است، به گفته علامه طباطبايى، آيه كريمه، نحوه مصرف و استفاده آن را بيان مىكند؛ به اين معنا كه مجاهدان مىتوانند از چهار پنجم غنايم استفاده كنند.» اين سهم، در حقيقت، عطيّه و تفضّلى است كه براى جبران گوشهاى از زحمات رزمندگان، از جانب پيامبر صلى الله عليه و آله به آنان داده شده است. و در اين جا، حاكم از حق خود به آنان بخشيده است. «٣» آيه ٤١ سوره انفال چنين است:
«وَاعْلَمُوا انَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْىءٍ فَانَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِى الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكينَ وَابْنِ السَّبيلِ» بدانيد هر غنيمتى كه به دست شما مىرسد يك پنجم آن براى خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت او و يتيمان و مستمندان و در راه ماندگان است.
تقسيم غنايم غنايمى كه در ملكيت قرار مىگيرند، يك پنجم آن در اختيار امام و حاكم اسلامى قرار مىگيرد تا به مصارفى خاص و آنچه صلاح مىبيند، برساند، و چهار پنجم باقيمانده، از آن رزمندگان اسلام است كه در نبرد شركت داشتهاند و پس از كسر هزينههاى جنگ، باقيمانده را ميان آنان تقسيم مىكنند.
هزينههاى جنگ عبارتند از: هزينه گردآورى و نگهدارى و نقل و انتقال غنايم، جايزهها و تشويقها كه امام به برخى رزمندگان اختصاص مىدهد، بخششهاى تأليف