سيره عملى پيام‌آوران الهى، به‌ويژه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله، اين بوده است كه همواره در كنار ستمديدگان و پابرهنگان جاى داشته و در برابر ستمگران و زمامداران دنياپرست در راه برچيدن ظلم و نجات مظلومان مى‌ايستاده‌اند. رسول خدا صلى الله عليه و آله، پاسخ استغاثه مظلوم را- چه مسلمان و چه غير مسلمان- شرط مسلمانى مى‌داند و مى‌فرمايد:
«مَنْ سَمِعَ رَجُلًا يُنادى‌ يا لَلْمُسْلِمينَ فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ» «١» كسى كه فريادِ «يا للمسلمين» مردى را بشنود و به يارى‌اش نرود، مسلمان نيست.
قرآن كريم با شدّت از جهاد آزاديبخش يعنى دفاع از مظلومان و مستضعفان طرفدارى مى‌كند و سستى‌كنندگان در اين زمينه را مورد عتاب قرار مى‌دهد و مى‌فرمايد:
«وَ مَا لَكُمْ لا تُقتِلُونَ فِى سَبيِلِ اللَّه وَالْمُسْتَضْعَفينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَآءِ وَالْوِلْدانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَخْرِجْنَا مِنْ هذِهِ الْقَرْيَةِ الظّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنْكَ وَلِيّاً وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيراً.» «٢» چرا در راه خدا و براى مردان و زنان و كودكانى كه [به‌دست ستمگران‌] ناتوان شده‌اند، پيكار نمى‌كنيد؟! همانان كه مى‌گويند: «پروردگارا! ما را از اين شهر كه اهلش ستمگرند، بيرون بر و از سوى خود، برايمان سرپرستى برگزين و از سوى خود يار و ياورى برايمان تعيين فرما.
شرايط و مقدمات جهاد ابتدايى‌ جهاد ابتدايى داراى مقدمات و شرايطى است كه با وجود همه آن‌ها، اين جهاد واجب مى‌شود. شرايط مورد نظر عبارتند از:
١- اجازه امام عادل مبسوطاليد از شرايط وجوب جهاد ابتدايى، اجازه امام عادلِ مبسوطاليد است؛ امامى كه از توان و نفوذ معنوى و مادّى در جامعه اسلامى بهره‌مند است و حاكميت سرزمين‌هاى اسلامى‌