كسانى كه جنگ با آنان واجب است، عبارتند از: يهوديان، مسيحيان و رزتشتيان (: اهل كتاب)، و ديگر كفّار كه اهل كتا نظام دفاعى اسلام ١٥٨ اهداف جهاد دفاعى ص : ١٥٨ ب نيستند. «١» صاحب جواهر پس از نقل و نقد و تحليل گفتار فقيهان، به‌عنوان نظريه نهايى درباره حكم جهاد با كافران مى‌نويسد:
به هر حال، اشكالى در اصل حكم [وجوب جهاد با كفّار] نيست، با توجه به اين‌كه آيات قرآن و سخنان معصومين عليهم السلام بر اين حكم تأكيد دارند. «٢» با چه كسانى بايد جنگيد؟
دشمنان اسلام به دو گروه تقسيم مى‌شوند: دشمنانى كه خارج از قلمرو دارالاسلام‌اند و در دارالكفر به‌سر مى‌برند و عبارتند از مشركان و اهل كتاب؛ و دشمنانى كه در قلمرو دارالاسلام‌اند و عبارتند از باغيان و محاربان.
جهاد با هر يك از اين گروه‌ها حكمى خاص دارد كه در زير به بيان مى‌آيد:
جهاد ابتدايى با مشركان‌ «مشرك» به كسى مى‌گويند كه براى خدا شريك قائل شود و به خدايان متعدّد، معتقد باشد. «٣» در اصطلاح فقه، مشرك، در برابر اهل كتاب قرار دارد و داراى كتاب آسمانى نيست. «٤» در قرآن كريم نيز مشركان در برابر اهل كتاب آمده‌اند. «٥» جهاد با مشركانى كه نسبت به اسلام و مسلمانان، كينه در دل دارند و عليه آنان دست به توطئه‌هاى تبليغاتى، فرهنگى، اقتصادى، نظامى و ... مى‌زنند و از رسانيدن هرگونه زيان و ضرر به مسلمانان دريغ نمى‌ورزند «٦» و مانع رسيدن پيام دين آسمانى اسلام به گوش مردم مى‌شوند «٧» و موجب‌