نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٢١٤
مسؤوليت جنگ به دست غير امام نيست. «١» پايبندى به قرارداد هدنه تا زمانى كه دشمن به قرارداد صلح پايبند است، واجب است به آن قرارداد پايبند بود و نبايد آن را نقض كرد.
امير مومنان عليه السلام در اين باره به مالك اشتر مىفرمايد:
هرگاه پيمانى ميان تو و دشمنت بسته شد، يا پناه دادن به او را تعهّد كردى، جامه وفا را بر عهد خويش بپوشان و تعهدات خويش را محترم بشمار و جان خويش را سپر پيمانهاى خود قرار ده؛ زيرا هيچ يك از فرائض الهى نيست كه مردم جهان، همچون وفاى به عهد و پيمان- با تمام اختلافاتى كه دارند- چنين در آن اتّفاق نظر داشته باشند. «٢» ٣- قرارداد ذمّه «ذمّه»، قراردادى است كه ميان مسلمانان و اهل كتاب (: يهوديان، مسيحيان و زرتشتيان) براى پايان دادن به جنگ، منعقد مىشود مبنى بر حاكميت دولت اسلامى و پذيرش قوانين حكومت اسلامى و برخوردارى از زندگى مسالمتآميز و امنيّت جانى، مالى و ناموسى، در برابر پرداخت جزيه؛ چنان كه خداوند مىفرمايد:
«قاتِلُوا الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ، وَ لا يَدينُونَ دينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذينَ اوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَ هُمْ صاغِرُونَ»» با كسانى از اهل كتاب كه نه به خدا و نه به روز جزا ايمان دارند و نه آنچه را خدا و رسولش تحريم كرده، حرام مىشمرند و نه آيين حق را مىپذيرند، پيكار كنيد تا زمانى كه با خضوع و تسليم، جزيه را به دست خود بپردازند!