آگاه باشيد كه اين ناپاك و فرزند ناپاك، مرا ميان دو كار مخيّر ساخته است: يا شمشير يا خوارى. هيهات كه ما زير بار خوارى رويم. نه خدا به خوارى ما راضى است و نه پيامبر خدا (ص) و نه مؤمنان و نه دامن‌هاى پاكى كه ما را پرورانيده‌اند و اين مردان با غيرت و نفوس با شرافتى كه همراه منند، نه تن به خوارى مى‌دهند و نه اجازه مى‌دهند كه از فرومايگان پيروى شود. آگاه باشيد كه من با اين شمار اندك ياران با شما مى‌جنگم. «١» دوران امام سجاد (ع) تا امام مهدى (عج)
پس از واقعه عاشورا، جوّ حاكم بر جامعه، اختناق بود و ستم. شيعيان آل على عليه السلام در تعقيب و زير شكنجه و در تبعيد بودند و امامان معصوم عليهم السلام تحت نظر يا در زندان و تبعيد.
امام سجّاد عليه السلام در قالب نيايش، جهاد سلحشوران خطّه توحيد را مى‌ستايد و براى مرزبانان دعا مى‌كند. امام باقر و امام صادق عليهما السلام براى احياى سنّت رسول خدا (ص)، با استفاده از فترت ميان انتقال قدرت از بنى اميه به بنى عباس بر كرسى تدريس مى‌نشينند.
امام كاظم عليه السلام در تعقيب و زندان هارون قرار مى‌گيرد و فرزندش امام رضا عليه السلام با زهر كين مأمون به شهادت مى‌رسد. امام جواد عليه السلام در بيست و پنج سالگى به شهادت مى‌رسد و امام هادى و عسگرى عليهما السلام تحت نظر مأموران حكومتى قرار مى‌گيرند، ولى دست از مبارزه نمى‌شويند.
آن بزرگواران، با توجه به موقعيت اجتماعى خويش، به جهاد فرهنگى و سياسى روى آوردند. با فرهنگ فاسد حاكمان ستم‌پيشه در ستيز بودند و با گفتار و رفتار خويش اسلام ناب محمدى صلى الله عليه و آله را احيا مى‌كردند و نقاب از چهره دشمنان اسلام و حاكمان بنى اميّه و بنى‌عباس مى‌گرفتند تا مردم را از حركت ستمگرانه و باطل‌جويانه آنان آگاه سازند.
اگر آن پاك‌نهادان، ياورانى مى‌داشتند كه مردانه در برابر دشمن بايستند بى‌گمان، قيام مى‌كردند و دست به جهاد مسلّحانه مى‌زدند.
روايت ذيل بيانگر اين حقيقت است. امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: