نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ١٧٨
از اين رو، سيره آن حضرت در مقابله و مبارزه با باغيان، براى ما حجّت است و اگر عمل و گونه رفتار امير مومنان عليه السلام در برخورد با بغات نمىبود، ما امروز نمىدانستيم كه چگونه بايد با باغيان و شورشگران و اهل قبله رفتار كنيم؛ همچنان كه شافعى، پيشواى فرقه شافعى، مىگويد:
ما احكام باغيان را جز از گذر عملكرد على عليه السلام نمىتوانيم دريافت. على عليه السلام با خوارج و اهل جمل جنگيد، امّا فراريان و زخمىهايشان را تعقيب نكرد. ولى در جنگ با شاميان و اهل صفّين چنين كرد. «١» محاربان كلمه «محارب» از مادّه «حرب» است. «حَرَبَ الرَّجُلَ» يعنى كسى، تمام دارايى مردم را غارت كرد. «حَرِبَ» يعنى خشمگين و برافروخته شد. «الحَرْب» بهمعناى جنگ و مبارزه است. «٢» بنابراين، «محارب» بهمعناى غارتگر و جنگكننده است. واژههاى «حر نظام دفاعى اسلام ١٨٨ تفاوت محارب و باغى ص : ١٧٩ ب» و «محارب» در چند آيه از قرآن به معناى جنگ و جنگيدن آمدهاند. «٣» در اصطلاح فقه، «محارب» به كسى مىگويند كه با نيّت ارعاب و ترسانيدن مردم و بر هم زدن نظم عمومى، اختلال در امنيّت و آسايش همگانى، سلاح در دست گيرد.
محارب، خواه با اسلحه سرد به محاربه برخيزد و خواه با سلاح گرم و خواه در شهر و خواه در جايى ديگر، تفاوتى در ميان نيست.
امام خمينى قدس سره در معناى اصطلاحى محارب مىفرمايد:
محارب، آن كسى است كه اسلحهاش را مىكشد يا آن را تجهيز مىنمايد تا مردم را بترساند و مىخواهد در زمين افساد كند. در خشكى باشد يا در دريا، در شهر باشد يا غير آن، شب باشد يا روز، و شرط نيست كه از اهل ريبه [اهل فسق و فجور] باشد، و مرد و زن در آن يكسان است. و در ثبوت محارب براى كسى كه با قصد ارعاب، سلاح