كفايى بودن جهاد ابتدايى‌ جهاد ابتدايى كفايى است، يعنى بر همه مسلمانانى كه توان و ويژگى‌هاى حضور در جبهه جنگ را دارند، به‌عنوان يك تكليف الهى نظام دفاعى اسلام ١٤٧ جهاد ابتدايى در فقه اسلامى ص : ١٤٦ واجب است. هر كس بدون عذر از شركت در جهاد سرباز زند، متخلّف از جنگ محسوب مى‌شود، جز معذوران كه تكليف از آنان ساقط است.
بلى ممكن است با اقدام گروهى از مسلمانان، حضور در جبهه از ديگران ساقط شود.
لذا با ترك آن، همه مسلمانان گناهكارند و مستحقّ مجازات و كيفر. «١» اما امداد رسانى بر وجوب خود باقى است.
٢- امير مؤمنان عليه السلام مى‌فرمايد:
جهاد بر همه مسلمانان واجب است، به دليل آيه «كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ». «٢» (بر شما جنگيدن تكليف شده است) اگر گروهى از مسلمانان به جهاد روند فرصتى براى ديگر مسلمانان هست كه تكليف از آنان ساقط شود، به شرط آن‌كه كسانى كه مشغول جنگ با دشمنند، به يارى‌شان نيازمند نباشند. اگر آنان نيازمند به يارى شوند، بر همه واجب است كه به قدر كفايت، آنان را يارى دهند؛ خداوند مى‌فرمايد: «وَ ما كانَ الْمُؤمِنون لينفروا كافّة» «٣» اگر شرايطى پيش آيد كه حضور همه مسلمانان را مى‌خواهد، بايد همه در جنگ شركت جويند؛ چنان‌كه خداوند مى‌فرمايد: «انفِرُوا خِفَافاً وَثِقَالًا وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللّهِ» «٤» و «٥» مواردى كه حضور در جهاد ابتدايى واجب عينى است، عبارتند از:
١- هرگاه امام عليه السلام يا جانشين وى، حضور شخص يا اشخاصى را به دليل تخصّص يا