هنگام، به كفر نزديك‌ترند تا به ايمان ...
روايات‌ در روايات اسلامى، دفاع به عنوان نيازى حياتى، كه موجب رشد و بالندگى و امنيّت و هدايت جامعه مى‌شود، مطرح شده است و بيان گشته است كه در صورت ترك، يا سستى در آن، پى‌آمدهايى زيانبار در پى خواهد آمد؛ پيامدهايى چون:
- جامعه دچار خوارى و زبونى و بى‌ارزشى خواهد شد و رشد و بالندگى را از دست خواهد داد.
- توطئه‌ها، گرفتارى‌ها و انواع بلاها و فتنه‌ها دامنگير جامعه خواهد شد.
- قدرت تفكّر و تصميم‌گيرى از جامعه سلب و نشان بى‌خردى بر آن زده مى‌شود.
- حق و عدالت و ارزش‌هاى انسانى- الهى از ميان مى‌رود و فساد و بى‌عدالتى جايگزين آن مى‌شود. «١» اينك به چند روايت اشاره مى‌كنيم:
امير مؤمنان عليه السلام به مردم عراق، كه در برابر دشمنان اسلام از خود سستى نشان مى‌داند، فرمود:
«الا وَ انّى‌ قَدْ دَعَوْتُكُمْ الى قِتالِ هؤلاءِ الْقَوْمِ لَيْلًا وَ نَهاراً وَ سِرّاً وَ اعْلاناً، وَ قلتُ لَكُمْ: اغزُوهُمْ قَبْلَ انْ يَغْزُوكُمْ. فَوَاللَّهِ ما غُزِى قَوْمٌ قَطُّ فى‌ عُقْرِ دارِهم الَّا ذَلُّوا. فَتَواكَلْتُم وَ تَخاذَلْتُم حَتَّى شُنَّت عَلَيكُم الْغاراتُ وَ مُلِكَتْ عَليكُم الْاوطانُ. وَ هذا اخُوا غامِد وَ قَد وَرَدَتْ خَيْلهُ الْانبارَ. وَ قَدْ قَتَلَ حَسَّانَ بنَ حسّانَ الْبَكرى‌ وَ ازالَ خَيْلَكُمْ عَنْ مَسالِحِها» «٢».
آگاه باشيد! من بارها شما را روز و شب، و آشكار و پنهان به جنگ با اين گروه [قاسطين‌] فراخواندم. و به شما گفتم: پيش از آن‌كه [غافلگيرانه‌] به شما حمله كنند، با آنان بجنگيد. سوگند به خدا، هيچ ملّتى در خانه‌اش غافلگير نشد، مگر آن كه خوار و ذليل گشت. پس، شما كار [دفاع‌] را به يكديگر واگذار كرديد و همديگر را تنها