نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ٩٥
همچنين، يهوديان وادِى القرى «١» و تيما «٢» تسليم شدند و مانند خيبريان تن به پرداخت جزيه دادند و بدين وسيله تمام سنگرهاى يهوديان در سرزمين حجاز فتح شد.
سوم جبهه قبايل عرب ديگر قبايل عرب كه با مسلمانان دشمنى مىكردند، افزون بر همكارى با قريش و يهود در جنگها، همزمان جبههاى عليه پيامبر صلى الله عليه و آله گشودند. اينان، با گردآورى نيرو، قصد تهاجم به مدينه را داشتند و در گوشه و كنار جزيرة العرب نيز دست به تحركاتى مىزدند و به كسانى كه مردم را به اسلام دعوت مىكردند، يورش مىبردند و آنان را به قتل مىرساندند. از جمله قبايلى از اين دست كه مورد هجوم لشكر اسلام قرار گرفتند، عبارت بودند از: بنى لحيان، بنى سُليم، بنى ثعلبه، غطفان، بنى مصطلق، قضاعه در ذات السلاسل، هوازن و ثقيف. از ميان جنگهاى مسلمانان با اين قبايل، تنها به غزوه ذات السلاسل و هوازن و ثقيف در حنين و طائف اشاره مىكنيم.
نبرد ذات السّلاسل: در سال هشتم ه به پيامبر صلى الله عليه و آله خبر رسيد كه گروهى از قبائل «بلّى و قُضاعه» گرد آمدهاند و در انديشه حمله به مدينه هستند. رسول خدا صلى الله عليه و آله سپاهى آماده ساخت و سه تن از صحابه (ابوبكر، عمر و عمروعاص) را به فرماندهى آن برگزيد و آنان را در سه نوبت مأمور سركوب دشمن كرد، ولى نتوانستند به پيروزى دست يابند. آن گاه پيامبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را به فرماندهى سپاه برگزيد و تا مسجد احزاب، سپاه را بدرقه فرمود.
اميرمؤمنان عليه السلام با به كارگيرى تاكتيكهاى ويژه، سحرگاهان بر دشمن غافلگير شده، يورش برد و با شكست آنان، سرافراز، همراه با غنيمتها و اسيران فراوان بازگشت، سوره والعاديات در وصف اين واقعه نازل شده است. «٣» غزوه حنين: با فتح مكّه آوازه اسلام در سراسر جزيرة العرب پيچيد و مسلمانان از