مدينه رخ داد. انگيزه‌هاى قريش براى سامان دادن اين جنگ را مى‌توان چنين برشمرد:
١- شكست خفت بار مشركان در جنگ بدر و كشته شدن سران قريش و تلفات سنگين آنان.
٢- به خطر افتادن راه تجارتى قريش به خاطر پيمان‌هايى كه طوائف عرب با پيامبر (ص) مى‌بستند. «١» ٣- تحريك مشركان مكّه توسط سران يهودى كه كينه اسلام در دل داشتند. و از جانب مسلمانان، بر مراكز سياسى، و اقتصادى، و فرهنگى در منطقه احساس خطر مى‌كردند. «٢» مشركان به استعداد سه هزار نفر جنگجو، به فرماندهى ابوسفيان، به حريم مدينه تجاوز كردند. شمارى از زنان آوازه‌خوان نيز براى تحريك نيروها زير نظر هند، همسر ابوسفيان، آنان را همراهى مى‌كردند. «٣» پيامبر صلى الله عليه و آله پس از آگاهى از حركت قريش، مردم را براى دفاع در برابر لشكر متجاوز قريش بسيج كرد و پس از نماز جمعه با لشكرى بالغ بر هزار نفر، مدينه را به سوى كوه احد ترك گفت. آنان مى‌رفتند تا از دين اسلام و شهرشان در برابر متجاوزان دفاع كنند. «٤» در اين ميان عبدا ... بن ابى، سردسته منافقان، همراه با سيصد نفر از هوادارانش، از نيمه راه سپاه اسلام را ترك گفته به سوى مدينه بازگشتند. بازگشت منافقان به طور محسوسى روحيه لشكر اسلام را پايين آورد و اگر لطف خدا نبود، دو گروه از انصار نيز از لشكر جدا مى‌شدند و به مدينه باز مى‌گشتند رسول گرامى اسلام (ص)، در دامنه كوه احد، سپاهيانش را آرايش داد و كوه احد را به عنوان تأمين، در عقبه قرار داد، و پنجاه تيرانداز به فرماندهى عبداللَّه بن جبير در تنگه احد، كه از حسّاسيتى بسيار برخوردار بود، گمارد و بدانان سفارش فرمود كه هرگز آن جا را ترك نكنند.