مردم به اين آيين الهى را تاب آورند و از طرفى ديگر تبليغات منفى، ترور، محاصره اقتصادى و ... را بى‌ثمر يافتند، به توطئه نظامى روى آوردند و جنگ‌هايى بسيار عليه پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمانان تدارك ديدند. از اين رو، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله همزمان در چند جبهه مى‌جنگيد: در برابر قريش (: مشركان مكّه)، يهوديان، ديگر قبيله‌هاى مشرك، روميان و منافقان.
رسول خدا صلى الله عليه و آله در عرصه جهاد و دفاع از اسلام در مقابل اين دشمنان، بيش از هشتاد «١» نبرد بزرگ و كوچك را رهبرى و فرماندهى كرد كه در تاريخ اسلام به نام «غزوه» و «سريّه» «٢» معروفند.
الف- اهداف جنگ‌ها و عمليات‌هاى پيامبر (ص)
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در نبردهايش بخصوص با قريش اهداف ذيل را پى مى‌جست:
١- دفاع از اسلام و مسلمانان در برابر يورش نظامى دشمن‌ ٢- برداشتن موانع تبليغ اسلام و نشر دين الهى‌ ٣- ريشه‌كن ساختن شرك و بت‌پرستى به عنوان يك عقيده باطل و خرافى‌ ٤- نمايش قدرت در برابر تبليغات و تهديدات مشركان‌ ٥- كسب اطّلاع از تحركات دشمن‌ ٦- ناامن كردن راههاى تجارتى قريش‌ تاكتيك‌هاى پيامبر (ص) در جنگ‌ها رسول خدا صلى الله عليه و آله تا سال پنجم در غزوات از تاكتيك دفاعى بهره مى‌بُرد و از قلمرو