خلاصه فصل‌ جهاد به معناى زحمت و تلاش و به كار بردن توان جانى و مالى در راه اعتلاى اسلام در مقابله با دشمنان اسلام است. درباره مفهوم جنگ از ديدگاه بين الملل دو نظريه مطرح است: يك نظريه به دوران پيش از تأسيس جامعه ملل باز مى‌گردد، و بر آن است كه توسّل به زور و جنگ افروزى، نشان و تجلّى حاكميت است. نظريه دوّم، نقطه مقابل آن است كه به دوران تأسيس جامعه ملل و پس از آن باز مى‌گردد اين نظريه به منع توسّل به زور و تحريم جنگ معتقد است. گرچه عملًا توسّل را برگزيده است.
نظريه‌پردازان نسبت به جنگ دو ديدگاه متفاوت دارند. ديدگاهى معتقد است، جنگ عصاره تمدّن و خير مطلق است و ديدگاهى كه جنگ را بزرگ‌ترين جنايت به بشريت مى‌داند.
باخترشناسان مسيحى به اسلام تهمت مى‌زنند كه «اسلام دين خون و شمشير است» در پاسخ آنان بايد گفت: «دين» يك آرمان است و آرمان با اجبار ناسازگار است علاوه بر آن، اسلام دين حكمت و منطق و برهان است و براى هدايت انسان‌ها نيازى به زور ندارد. البته اسلام با توجّه به اهداف خويش هم جنگ دارد و هم صلح.
با دشمنان متجاوز و مستكبران جهانخوار مى‌جنگد و با جامعه انسانى روابط مسالمت‌آميز دارد.
پيامبران در راه دعوت مردم به يكتاپرستى با مشكلات و موانع و كارشكنى دشمنان انسانيت روبه‌رو بودند. از اين رو خداوند در كنار كتاب آسمانى و حكمت، آهن را به عنوان سمبل قدرت به آنان داد و نخستين پيامبرى كه به جهاد مسلّحانه اقدام كرد، ابراهيم خليل بود.