نظام دفاعى اسلام - آخوندی، مصطفی - الصفحة ١٦٧
و در اصطلاح دينى، به كسى «باغى» مىگويند كه از اطاعت امام عادل خارج شده دست به نافرمانى و ياغىگرى زند و عليه او و حكومت اسلامى قيام مسلحانه نمايد. «١» شرايط تحقّق بغى در فقه اسلامى، شرايطى براى تحقّق بغى ذكر شده است كه در صورت وجود اين شرايط؛ حكم بغات جارى است. اين شرايط عبارتند از:
١- بغات بايد داراى انگيزه جرم باشند؛ يعنى با انگيزه عزل و بركنارى امام عادل و حاكم اسلامى و سرپيچى از دستور آنان به مخالفت برخاسته و عليه آنان دست به قيام و شورش زده باشند. «٢» ٢- گروهى يا جمعى دست به شورش بزنند. امّا اگر شخصى به تنهايى قيام كند و يا افرادى بدون ارتباط با يكديگر دست به اسلحه ببرند، باغى محسوب نمىشوند، بلكه از مصاديق محارب تلقّى خواهند شد. البته در كنار اين شرط، قيدى بر آن افزودند، به اين كه گروه بغات، از قدرت، شوكت و كثرتى برخوردار باشند كه دفع شرّشان و پراكنده ساختنشان جز از طريق جنگ مسلحانه امكانپذير نباشد. «٣» ٣- قيامشان مسلّحانه باشد و دست به شورش و عمليات مسلّحانه عليه امام عادل و حاكم اسلامى زده باشند. اگر مخالفت آنان، تنها انتقاد و اعتراض لفظى و كلامى باشد، حكم بغات بر آنان جارى نيست؛ «٤» همچنانكه سيره امام على عليه السلام چنين بود. آن حضرت، نخست در برابر مخالفت و شعار خوارج كه مىگفتند: «لا حُكْمَ الَّا لِلَّهِ»، دستور جهاد صادر نكرد، بلكه فرمود:
اين، كلام حقّى است كه از آن اراده باطل مىشود. شما بر ما سه حق داريد: اوّل، آنكه شما را از مساجد خدا، كه در آن به ذكر خدا مىپردازيد، منع نكنيم؛ و دوّم، شما را از فىء [: سهم بيتالمال] محروم نسازيم تا وقتى دستتان در دست ماست [يعنى