پيش از نبرد [با اهل كتاب‌]، آنان را به اسلام بخوانيد. اگر نپذيرفتند، به پرداخت جزيه [: و ماليات‌] بخوانيدشان، و اگر هيچ‌كدام را نپذيرفتند، با آنان بجنگيد. «١» همزيستى مسالمت‌آميز اسلام براى اديان الهى، كه داراى پيامبر و كتاب آسمانى‌اند، احترام قائل است و به پيروانشان- هر چند دين خدا را تحريف كرده‌اند- امتيازى بخشيده و با ديده احترام به آنان نگريسته و از مشركان جدايشان ساخته است.
استاد مطهرى در اين باره مى‌گويد:
اسلام در قانون جهاد، ميان مشرك و غير مشرك فرق گذاشته و تفاوت قائل شده است، بدين‌گونه كه اسلام، نوعى همزيستى مسالمت‌آميز با غير مشرك [: اهل‌كتاب‌] را جايز دانسته كه اين همزيستى را با مشرك جايز نمى‌داند. «٢» اسلام، درباره مشركان، جنگ را تا ريشه‌كن ساختن شرك واجب دانسته و تنها دو راه پيش پاى آنان گذاشته است: يا مسلمان شوند يا به قتل رسند، ولى در پى ريشه كن ساختن آيين اهل كتاب نيست و براى آنان سه راه تعيين كرده است: يا اسلام آورند؛ و يا جزيه پرداخت كنند؛ و در غير اين‌صورت، با آنان جنگ مى‌شود.
تعهدات اهل كتاب‌ اهل كتاب، در برابر حكومت اسلامى، طبق قرارداد ذمّه، تعهداتى دارند كه بايد به آن پايبند باشند و به تعهدات خويش عمل كنند. در غير اين صورت، قرارداد ذمّه لغو مى‌گردد و با آنان جنگ مى‌شود. اين تعهدات عبارتند از:
١- پذيرفتن پرداخت جزيه (: ماليات سرانه)، طبق حكم و نظر امام عليه السلام، نه طبق ميل خود. هر چه امام عليه السلام حكم كند- از نظر مقدار و زمان ماليات- بايد بپذيرند.
٢- ترك اعمالى كه با «امان» ناسازگار است؛ از قبيل يارى كفّار، و جاسوسى براى آنان، اذيت و آزار مسلمانان و در انديشه و تدارك جنگ با مسلمانان بودن.